Sprawiedliwość 1968-2018

Książka wydana przez krakowskie Wydawnictwo „Żywosłowie”, Teatr Powszechny oraz CENTRALE jest efektem czterech lat intensywnej pracy zespołu specjalistów z różnych dziedzin. Publikacja skupia się na analizie możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osób, które mogły być odpowiedzialne za działania prowadzące do antysemickiej kampanii w Polsce w latach 1967-1970. W tym okresie polski rząd prowadził politykę dyskryminacji etnicznej – określono grupę prześladowaną, urzędy wydawały stosowne dokumenty, media podsycały nienawiść, a aparat państwowy wdrażał te decyzje. Skutkiem tych działań było wydalenie i pozbawienie obywatelstwa trzynastu tysięcy Polaków żydowskiego pochodzenia, co odbyło się z pogwałceniem prawa i przyniosło znaczące straty społeczne.W 2018 roku Michał Zadara postawił pytanie, czy dziś – po upływie pięćdziesięciu lat – można pociągnąć kogokolwiek do odpowiedzialności za te działania. Wspólnie z zespołem specjalistów z zakresu prawa, historii, teatru i filozofii podjął się zadania zbadania tej kwestii. Towarzystwo to, znane jako „Sprawiedliwość”, przeprowadziło szczegółowe dochodzenie, w trakcie którego zidentyfikowano dwie osoby, które mogły w 2018 roku być pociągnięte do odpowiedzialności.Rezultat ich dociekań znalazł odzwierciedlenie w spektaklu „Sprawiedliwość” prezentowanym w Teatrze Powszechnym w Warszawie, który opisuje działania tych osób z perspektywy możliwości zakwalifikowania ich jako zbrodnie przeciwko ludzkości. Mimo zebrania dowodów i przygotowania zawiadomienia o możliwości popełnienia zbrodni, Michał Zadara zdecydował się nie podawać dokumentu do prokuratury, mając na uwadze obecny stan praworządności w Polsce.Książkę tworzą: tekst dramatu „Sprawiedliwość”, dokumenty zawiadomienia z załącznikami oraz inne materiały dokumentujące trudności polskiego wymiaru sprawiedliwości w tej sprawie – zarówno w 1968 roku, jak i w czasach obecnych. Publikacja ta jest świadectwem nie tylko historycznych wydarzeń, ale także refleksją nad wyzwaniami, jakie przed nami stawiają sprawiedliwość i pamięć historyczna.