Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704-1709

Podczas wielkiej wojny północnej Polska znalazła się w sytuacji zupełnie nieprzygotowanej do wydarzeń, a co więcej, pozostała na marginesie europejskiej sceny politycznej. Kluczowe dla rozpoczęcia wojny były rozmaite interesy: Dania dążyła do obrony swoich pozycji, Moskwa miała plany ekspansyjne, a Augustowi zależało na interesach dynastycznych. Jednak brakowało aktywnego udziału Rzeczypospolitej Polskiej, która była bezpośrednio zainteresowana rozwojem sytuacji. Zanim wojna się rozpoczęła, decyzje o jej roli podejmowane były przez zagranicznych władców i dyplomatów. Polska przyjęła postawę neutralności wobec wielkiego konfliktu, w którym ważyły się kwestie kontroli nad Bałtykiem oraz układ sił w Europie Wschodniej. Taka bierna postawa Polski na zewnątrz była odzwierciedleniem jej wewnętrznej sytuacji, pełnej napięć i problemów charakterystycznych dla całej epoki. Król działał wbrew interesom kraju, potajemnie negocjując z obcymi mocarstwami, a czołowi urzędnicy byli bezsilni lub zajęci nieodpowiedzialnymi intrygami. Społeczeństwo polskie było obojętne wobec międzynarodowej polityki, interesując się jedynie wewnętrznymi konfliktami. Zamiast otrzeźwić, wojna zaostrzyła istniejące problemy. Północny wiatr wydawał się jedynie podsycać ukryte siły destrukcyjne i wzniecać wewnętrzne konflikty. W odpowiedzi na wojnę zewnętrzną, Polska ogarnięta została niepokojami wewnętrznymi, konfliktem pomiędzy ideą wolności a władzą królewską, oraz destabilizacją polityczną, czego przejawem były zerwane sejmy i bratobójcze walki.Józef Feldman, który był polskim historykiem i profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizował się w historii stosunków polsko-niemieckich, dyplomacji międzynarodowej oraz dziejach Polski i Francji w XVIII wieku. Do jego najważniejszych publikacji należą „Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704–1709” z 1925 roku, „Polska a sprawa wschodnia 1709–1714” z 1926 roku oraz „Bismarck a Polska” z 1938 roku.