Początki kościołów lubelskich w świetle legend i przekazów historycznych

Jacek Chachaj w swoim opracowaniu "Początki kościołów lubelskich w świetle legend i przekazów historycznych" bada wczesną historię Lublina, sięgającą czasów do połowy XIV wieku. Ze względu na ograniczoną ilość zachowanych źródeł sprzed XV wieku, badacze muszą często polegać na domysłach i hipotezach. Szczególny nacisk kładzie się na ustalenie, który z kościołów Lublina powstał jako pierwszy, a dyskusje na ten temat często ubarwiają legendy i przekazy historyczne. Kościół św. Mikołaja na wzgórzu Czwartek uchodzi obecnie za najstarszą świątynię w mieście, a fakt istnienia tam osady targowej już przed nadaniem praw miejskich wydaje się potwierdzać takie przypuszczenie. Św. Mikołaj jest uważany za patrona kupców, co wzmacnia teorię o handlowym charakterze tego miejsca. W pracy Chachaj postanawia poddać weryfikacji dotychczasowe poglądy w oparciu o dostępne źródła pisane i archeologiczne, proponując nową perspektywę na początki lubelskiego ośrodka kościelnego, wolną od niepopartych danymi teorii. W swojej książce przedstawia także przemyślenia na temat innych legend dotyczących początków kościoła św. Mikołaja oraz ich wpływu na historyczne postrzeganie tych wydarzeń.