Opowieści z pogranicza

Czy życie jednego miasta może odzwierciedlać całą historię Europy – jej tradycje, religie, oraz balansować brzemieniem wojen i nacjonalizmów? Buczacz, obecnie należący do Ukrainy, to miasto o ciekawej i burzliwej historii. Było miejscem pogromów, powstania Chmielnickiego i zniszczone przez Turków w XVII wieku, lecz później odbudowało się, rozwijając przez kolejne stulecia. Przetrwało rozbiory I Rzeczypospolitej, narodziny chasydyzmu i żydowskiego oświecenia, a także pojawienie się ruchów syjonistycznych oraz ukraińskich i polskich ruchów narodowych.Dzieje Buczacza to także tło dla życia jego mieszkańców – mieszczan, chłopów czy szlachty; wśród nich Żydów, Polaków, Kozaków i Rusinów, których historie bardziej interesują Omera Bartova niż dzieje władców i generałów. Pragnie on zrozumieć ich życiowe dylematy, dążenia i przekonania, czerpiąc z pamiętników, literatury, poezji oraz wspomnień, w tym relacji jego matki pochodzącej z Buczacza.Miasto, które Bartov przywołuje w swojej książce, zostało nieodwracalnie zmienione przez II wojnę światową, ale jego esencję można odnaleźć w dawnych galicyjskich opowieściach. Bartov przekonuje, że te historie przekraczają ograniczenia historycznych wydarzeń, pozwalając na głębsze poznanie ludzkiego ducha i tego, co nieodwracalnie stracone.Książka, ceniąca złożoność historii Galicji, spotkała się z uznaniem wielu znanych akademików. Profesor Jan T. Gross podkreśla jej piękne wykonanie i mistrzowskie połączenie opowieści z galicyjskiego pogranicza i Erec Israel. Natomiast profesor John-Paul Himka zwraca uwagę, że Bartov ożywia bogate głosy Galicjanerów, mimo permanentnej utraty ich świata. Saul Friedländer docenia kunszt narracyjny autora, który zgrabnie łączy historię, legendy i pamiętniki w cenną pamiątkę po zaginionej cywilizacji. Z kolei profesor Antony Polonsky uważa książkę za obowiązkową lekturę dla wszystkich zainteresowanych międzyetnicznymi konfliktami i współczesnymi problemami nacjonalizmu.Wnikliwość i osobisty charakter narracji przyciągają uwagę i pozwalają Bartovowi przedstawić refleksję nad przeszłością, która mogła potoczyć się różnie. "Times Literary Supplement" podkreśla, że dzięki skoncentrowaniu na Buczaczu cała opowieść zyskuje osobisty charakter. "Kirkus Reviews" zauważa imponujące połączenie historii i wspomnień, tworząc bogato kontekstualizowane studium historyczne.