Nowy pragmatyzm kontra nowy nacjonalizm

Zdecydowaliśmy się opublikować naszą rozmowę, wierząc, że jako intelektualiści mamy obowiązek prezentować na szerszym forum publicznym refleksje oraz ostrzeżenia dotyczące procesów, których dynamika uległa nieoczekiwanemu przyspieszeniu. Takim właśnie zjawiskiem jest rosnąca fala nacjonalizmów na całym świecie. Posługujemy się terminem "nowy nacjonalizm", aby opisać swoiste odrodzenie agresywnych postaw i polityki, które, jak się wydawało, zaniknęły po tragicznych doświadczeniach obu wojen światowych.

Nacjonalizmy były jednymi z głównych sił napędzających ówczesne konflikty, dostarczając im paliwa. Chociaż przewidywano, że te nacjonalistyczne tendencje wygasły, obecnie ponownie dają o sobie znać w różnych częściach globu. Rozważamy, czy globalne zjawiska takie jak globalizacja i integracja międzyludzka mogą zostać zahamowane lub nawet cofnięte. Czy nowy nacjonalizm stanie się ponownie iskrą, która wywoła destrukcyjne zjawiska? Jak możemy mu się przeciwstawić?

W naszej dyskusji staraliśmy się z jednej strony określić uwarunkowania prowadzące do tego zjawiska, mapując frustracje, które napędzają agresję. Z drugiej strony rozważaliśmy szerokie spektrum możliwych skutków, jakie może ono przynieść, i snuliśmy refleksje na temat scenariuszy przyszłości. W tym kontekście omawialiśmy również nowy pragmatyzm, który zdaje się stanowić przeciwwagę nie tylko dla nowego nacjonalizmu, ale też dla neoliberalizmu, którego niepowodzenia w znacznym stopniu przyczyniły się do narodzin nowego nacjonalizmu.

Grzegorz W. Kołodko jest uznanym intelektualistą i politykiem, cenionym teoretykiem ekonomii oraz praktykiem strategii rozwoju społeczno-gospodarczego. Pełni funkcję dyrektora Centrum Badawczego Transformacji, Integracji i Globalizacji TIGER w Akademii Leona Koźmińskiego. Odegrał kluczową rolę w reformach gospodarczych w Polsce, był czterokrotnie wicepremierem i ministrem finansów. Kołodko, ekspert międzynarodowych organizacji, jest również członkiem Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury oraz autorem licznych publikacji naukowych w wielu językach. Cieszy się uznaniem jako najczęściej cytowany polski ekonomista, a jego pasje to bieganie maratonów i fotografia.

Andrzej K. Koźmiński, uznany ekonomista i socjolog, specjalizuje się w problematyce zarządzania i transformacji ustrojowej. Jest członkiem PAN oraz wielu prestiżowych stowarzyszeń naukowych, posiada tytuł doktora honoris causa. Jako pierwszy demokratycznie wybrany dziekan Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego i pierwszy rektor Akademii Leona Koźmińskiego, wniósł istotny wkład w edukację ekonomiczną w Polsce. Koźmiński wykładał na renomowanych uczelniach na całym świecie, a jego dorobek naukowy obejmuje liczne książki i artykuły. Jest pasjonatem klasycznej motoryzacji oraz kolekcjonerem XIX-wiecznego polskiego malarstwa.