Niezapomniane

Wspomnienia Mikołaja M. Krasnowa to jedna z najbardziej poruszających książek o Gułagach, obok dzieł Herlinga-Grudzińskiego i Aleksandra Sołżenicyna. Krasnow spędził w tych obozach aż 10 lat. Na długo przed wydaniem formalnego wyroku dowiedział się o swoim przeznaczeniu od Merkułowa, przełożonego więzienia w Lefortowie i bliskiego współpracownika Berii: "Zabić was od razu to mało. I tak zginiecie, pracując jednak za 70. równoleżnikiem na rzecz naszej znienawidzonej przez was, komunistycznej ojczyzny."

Po wojnie Krasnow, wraz z ojcem i dziadkiem, został przekazany sowieckim władzom przez Anglików. Był to wynik porozumienia ze Stalinem, na mocy którego wszyscy Rosjanie, którzy trafili do niewoli angielskiej, mieli zostać wydani ZSRR. Dziadek Krasnowa, ataman kozacki Piotr Nikołajewicz Krasnow, był jednym z najbardziej znanych białych generałów rosyjskich, walczących przeciw bolszewikom, jak Denikin, Kołczak czy Judenicz. W czasie II wojny światowej organizował on kozackie oddziały, które walczyły u boku hitlerowskich Niemiec o wolną Rosję. Mikołaj M. Krasnow, autor książki, służył jako oficer w armii jugosłowiańskiej.

W trakcie spotkania w więzieniu lefortowskim dziadek powiedział mu, że powinien opisać swoje przeżycia w książce, radząc, by pisał wyłącznie prawdę. Mikołaj Mikołajewicz Krasnow wziął sobie tę radę do serca, tworząc wstrząsający opis zdrady Anglików, którzy wydali Kozaków sowietom, oraz zbrodni Stalina. Niestety, najwyraźniej za ujawnienie prawdy o łagrach, Krasnow zginął w Argentynie, zaledwie rok po spotkaniu ze swoją żoną, co sugeruje, że jego śmierć mogła być związana z publikacją książki.