Marianna z Żeglińskich Dembińska. Polskie początki buntu kobiet

Posiadamy stosunkowo ograniczoną wiedzę o Mariannie z Żeglińskich, a dostępne materiały, zarówno drukowane, jak i rękopiśmienne, oferują często sprzeczne bądź niejednoznaczne informacje. Nawet jej imię staje pod znakiem zapytania - Marcjanna czy Marianna? Jedne źródła przedstawiają ją jako postać awanturniczą, niekontrolującą emocji, oskarżaną o gwałty oraz nadużycia alkoholowe, a także znaną z ostrych poglądów antysemickich. Inne przekazy uwypuklają jej rolę jako oddanej matki, kobietę o niezwykłej odwadze, patriotkę gotową do poświęceń dla ojczyzny, a później także cztyrystkę i mesmerystkę. Źródła z tamtej epoki tworzą wzajemnie sprzeczne narracje o Mariannie, co stanowi poważne wyzwanie dla badaczy. Skrajność tych opisów, choć może wydawać się czymś naturalnym z uwagi na różnorodność opinii i konwencji, naraża ich na wpadanie w pułapkę opowiadania się po jednej ze stron, co może wpłynąć na ich obiektywizm, zwłaszcza w kontekście polskich początków walki kobiet o swoje prawa.