Liberalizm - historia walki o wolność

Mimo stałej krytyki, liberalizm dominuje obecnie jako główna ideologia polityczna w szeroko pojętym świecie zachodnim, obejmując kraje NATO, ANZUS, a także w dużym stopniu Japonię i Koreę Południową, z mniejszym wpływem w Indiach. Jest to jedyna funkcjonująca doktryna wolnościowa, która opiera się na indywidualizmie. Taki indywidualizm nie eliminuje współpracy, lecz uczyni ją bardziej warunkową niż domyślną. By zbudować porządek liberalny, kluczowe są dwa elementy: mocna dawka indywidualizmu oraz zaufanie do ludzkiego rozumu. Przez większość historii ludzkości większość ludzi była źle traktowana przez rządy polityczne, religijne czy klanowe elity. Aż do lat siedemdziesiątych XVI wieku, poza nieliczną szlachtą i czasami kupcami, ludzie byli marginalizowani. Dopiero szesnastowieczni Holendrzy, dostrzegając zróżnicowanie idei religijnych w swoim kraju handlu morskiego, stawili opór Hiszpanom w imię tolerancji. Współczesny świat jest świadkiem sojuszu autokratycznych reżimów, takich jak Chiny, Rosja czy Iran, przeciw wolności. Niektórzy, rozczarowani lub nie rozumiejący wolności, twierdzą, że świat zmieni się na wzór Moskwy, Pekinu czy Teheranu. Jednak istnieją przesłanki sugerujące odwrotny scenariusz, optymistycznie przewidujący sukces idei Francisa Fukuyamy o końcu historii. Możliwe, że autorytarne reżimy Moskwy i Pekinu są na skraju swojej ostatecznej walki przeciwko wartościom ludzkiej godności i przyzwoitości. W tym kontekście warto przeanalizować, jak wąski strumień liberalizmu w ciągu wieków przekształcił się w potężną rzekę.