Marksizm. Krytyka

Książka "Marksizm. Krytyka" stanowi zbiór analiz i ocen myśli marksistowskiej, przedstawionych z perspektywy ekonomii, filozofii oraz historii idei. W centrum uwagi znajdują się trzy eseje napisane przez zmarłych już ekonomistów związanych z austriacką szkołą ekonomii, reprezentujący różne pokolenia.

Pierwszy z nich, "Karol Marks i koniec jego systemu" autorstwa Eugena von Böhm-Bawerka z 1896 roku, skupia się na sprzecznościach w teorii ekonomicznej Marksa. Leszek Kołakowski, w swoim dziele "Główne nurty marksizmu", uważa ten esej za jeden z kluczowych w historii ekonomii. Böhm-Bawerk kwestionuje, czy Marks dostarczył dowodów na to, że wartość jest tworzona wyłącznie przez pracę, analizując niedociągnięcia w podejściu Marksa do wartości użytkowej oraz założenia dotyczące złożoności pracy. Böhm-Bawerk argumentuje, że Marksowska kategoria wartości jest niepraktyczna, jako że nie da się jej ilościowo określić bez odwoływania się do cen rynkowych, co skutkuje brakiem empirycznego uzasadnienia stosunków wymiany.

Drugi esej, napisany przez Ludwiga von Misesa, nawiązuje do serii wykładów z 1952 roku. "Marksizm zdemaskowany. Od iluzji do klęski" analizuje trwały wpływ marksizmu na politykę i społeczeństwo, mimo jego ekonomicznego upadku. Mises podważa podstawowe założenia metafizyczne i historiozoficzne marksizmu oraz przedstawia alternatywną wizję rozwoju gospodarczego, podkreślając znaczenie przedsiębiorców i kapitalistów w tym procesie.

Książkę kończy esej Murraya Rothbarda, "Karol Marks komunista jako religijny eschatolog" z 1990 roku. Rothbard zestawia myśli Marksa z elementami radykalnej ideologii komunistycznej, znajdując podobieństwa z tradycjami mistycznymi średniowiecznego Joachima z Fiore, taborytami z czasów wojen husyckich oraz komunistycznym eksperymentem w niemieckim Münster w XVI wieku. Analizuje ówczesne historyczne ruchy, próbując odkryć, jak mogą one odpowiadać konceptualnym korzeniom marksizmu.

Dzięki tej różnorodności perspektyw, książka "Marksizm. Krytyka" oferuje wieloaspektowe spojrzenie na spuściznę Marksa, stając się ważnym źródłem dla każdego, kto pragnie zgłębić korzenie i oddziaływania jego filozofii.