Historia z wiedźmami

W mroźny dzień zimy 1753 roku we wiosce Szczurowczyki miało miejsce przerażające zdarzenie. Dzieci Iwana Petrowycza odkryły w swoim chlewie ciało noworodka, co skłoniło je do natychmiastowego poinformowania ojca o szokującym znalezisku. Krążyły pogłoski, że odpowiedzialna mogła być nowo przybyła do wsi Jewka Stanorycha, co doprowadziło wzburzony tłum do karczmy, gdzie kobieta była zameldowana. Kateryna Dysa w swojej książce "Historia z wiedźmami" podejmuje się innowacyjnego podejścia do analizowania procesów o czary, jakie miały miejsce w historycznych województwach ukraińskich Rzeczypospolitej. Autorka oferuje nowatorskie spojrzenie, zadając świeże pytania dotyczące źródeł, które wcześniej były już badane, jak chociażby te z książki "Czary. Dokumenty – procesy – badania" wydanej przez ukraińskiego archeologa i etnografa Wołodymyra Antonowycza w 1877 roku. Dysa dociera także do nieznanych dotąd dokumentów, jak "Księga Czarna Krzemieniecka 1747–1777", analizując łącznie 198 przypadków procesów o czary, głównie z XVII i XVIII wieku. Autorka również bada naukowe dyskursy dotyczące czarów oraz ich związków z dzisiejszymi debatami na ten temat. Przedstawia przekonujące argumenty, że intensyfikacja procesów o czary na Ukrainie następowała przede wszystkim w momentach, gdy władza czuła się zagrożona i szukała sposobu na stłumienie niepokornych głosów. Kateryna Dysa pełni funkcję profesora nadzwyczajnego na Wydziale Historii Narodowego Uniwersytetu Akademia Kijowsko-Mohylańska. Ma na swoim koncie stypendia tak renomowanych instytucji jak Harvard, Stanford, Paryż i Oksford oraz rolę profesora wizytującego na Uniwersytecie w Bazylei. Obecnie, jako stypendystka Wydziału Historii i All Souls College, prowadzi badania w Oksfordzie przy wsparciu British Academy. Jest autorką "Ukrainian Witchcraft Trials Volhynia, Podolia and Ruthenia 17th–18th Centuries" (Budapeszt – Nowy Jork, 2020) oraz licznych artykułów poświęconych historii czarów, seksualności i medycyny w Ukrainie wczesnonowożytnej. Aktualnie pracuje nad projektem dotyczącym wizerunku Kijowa w literaturze podróżniczej od XVIII do początku XX wieku.