Golgota Narodów

Opis książki "Golgota narodów" autorstwa Jerzego Gajdzińskiego to poruszająca relacja z dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce w czasach stalinowskiego terroru. Młody Polak, w wieku zaledwie 15 lat, próbując przekroczyć granicę rumuńską, trafia w ręce NKWD. Jego celem była Francja, gdzie chciał dołączyć do polskich sił zbrojnych. Zamiast tego, spędził kolejne siedem lat w okrutnych sowieckich więzieniach i łagrach, poczynając od kolonii karnych dla nieletnich, a kończąc na brutalnych obozach pracy. Ucieczka z Workuty, przedsięwzięcie uznawane za niemożliwe, stanowi kulminację jego gehenny.Jerzy Gajdziński ukazuje realia życia w sowieckich obozach poprzez niezwykle realistyczne opisy, które oddają codzienny horror panujący w tych miejscach kaźni. Jego zbeletryzowane wspomnienia nie są suchą relacją – narracja jest dynamiczna, a akcja pełna dramaturgii, co czyni książkę niezwykle wciągającą lekturą. Podczas gdy autor dzieli się swoimi przeżyciami, ukazuje też szerszy kontekst historyczno-polityczny, uwypuklając zbrodnie systemu komunistycznego na narodach Europy i Azji, które padły ofiarą stalinowskiego reżimu.Misja dokumentowania tych przeżyć stała się dla Gajdzińskiego istotnym celem życiowym. Pierwszy musiał sformułować swe wspomnienia na nowo po konfiskacie przez Urząd Bezpieczeństwa w 1950 roku. Pracował nad nimi w tajemnicy, układając rękopis w leśnych kryjówkach. Ukończywszy dzieło w latach 80., stawało się ono symbolem oporu wobec cenzury, ukazując jedynie fragment w "Kulturze Niezależnej". Pełny tekst znalazł się w rękach jego syna i współpracowników z wydawnictwa Przedświt. Dopiero Fundacja Jakobstaf opublikowała wspomnienia w 2021 roku. Mimo ograniczonego nakładu 200 egzemplarzy, książka szybko zniknęła z półek. Obecnie trwają przygotowania do drugiego, uzupełnionego wydania, zawierające również materiał ikonograficzny, ilustrujący opisywane zdarzenia.