Dzieła S. Lem T.10 - Eden

Powieść autorstwa Stanisława Lema jest wyjątkowym przedstawieniem wątpliwości związanych z możliwością nawiązania kontaktu z istotami pozaziemskimi. Ludzie nie są w stanie wykorzystać żadnego tradycyjnego modelu interakcji z obcymi cywilizacjami: nie mogą wystąpić jako odważni zdobywcy nowych światów, pełnić roli misjonarzy niosących oświecenie prymitywnym plemionom, ani bronić wyższości własnej kultury i wartości etycznych w relacji z barbarzyńcami. Nie ma też mowy o byciu awangardą odmiennej cywilizacji, która dzieliłaby się doświadczeniami z kosmicznymi pobratymcami. Wszystkie te opcje są poza zasięgiem z uwagi na dylematy o naturze moralnej lub praktycznej. Jak wynika z posłowia autorstwa Jerzego Jarzębskiego, "Smutek Edenu" to nie tylko refleksja nad przyszłością takich kontaktów, ale także głęboki namysł nad ograniczeniami i wyzwaniami, jakie niesie za sobą konfrontacja z obcymi formami życia.