Nie żyje wybitny pisarz Wiesław Myśliwski

3 min

Opublikowano 2026-03-31 09:50:59

W wieku 94 lat odszedł Wiesław Myśliwski, jeden z najwybitniejszych polskich autorów współczesnych, prozaik, dramatopisarz, autor esejów i scenariuszy, dwukrotny zdobywca Nagrody Literackiej „Nike”.

Kim był Wiesław Myśliwski?

Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 r. w Dwikozach koło Sandomierza. Ukończył studia polonistyczne na KUL-u, przez wiele lat kierował redakcją społeczno-kulturalnego kwartalnika „Regiony”, redagował także dwutygodnik kulturalny „Sycyna”.

Chociaż ze względu na swoją działalność prozatorską zaliczany był do tzw. nurtu chłopskiego w powojennej literaturze, to konwencja ta stała się dla niego punktem wyjścia do opowiadania o prawdach głębszych i bardziej uniwersalnych, co widać zwłaszcza w jego późniejszych książkach. Nad swoimi powieściami pracował niespiesznie i skrupulatnie, mistrzowsko przekładając na ich karty język mówiony.

Za swoją twórczość był wielokrotnie nagradzany. Wiesław Myśliwski – obok Olgi Tokarczuk – należał do wąskiego grona dwukrotnych zdobywców głównej Nagrody Literackiej „Nike”. Podczas pierwszej edycji konkursu w 1997 r. otrzymał ją za powieść „Widnokrąg”, a dziesięć lat później ponownie za „Traktat o łuskaniu fasoli”. Został także odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim z gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2012) oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005).

Jakie są najsłynniejsze książki Wiesława Myśliwskiego?

Jako prozaik Wiesław Myśliwski zadebiutował w 1967 roku powieścią „Nagi sad” o relacji ojca z synem, z elementami autobiograficznymi. Do jego najsłynniejszych książek należą: „Kamień na kamieniu” (1984), „Widnokrąg” (1996) oraz „Traktat o łuskaniu fasoli” (2006). Ostatnia powieść – „Ucho Igielne” – ukazała się w 2018 roku.

„Kamień na kamieniu”

Szymon Pietruszka podejmuje się pozornie banalnego przedsięwzięcia – wzniesienia rodzinnego grobowca. Snuje przy tym barwną, pełną anegdot opowieść o młodości spędzonej na wsi, skomplikowanych relacjach z pewną kobietą i bratem Michałem, z którym poróżnił go światopogląd, oraz o wydarzeniach kształtujących lokalną rzeczywistość. Pozornie prosta historia, zaskakująca ciętym humorem i wnikliwymi obserwacjami, kryje w sobie skrywany latami ból i rozczarowanie.

„Widnokrąg”

W tej książce patrzymy na świat szeroko otwartymi oczami chłopca dorastającego na polskiej prowincji. Zamiast trzymać się linearnej historii, narrator rozprasza się jednak na liczne epizody dotyczące członów rodziny, sąsiadów i przypadkowo napotkanych osób, rozszerzając opowieść o uniwersalne rozważania o świecie.

„Traktat o łuskaniu fasoli”

Na opustoszałe poza sezonem, wiejskie osiedle domków letniskowych przybywa anonimowy nieznajomy. Sędziwy, pilnujący dobytku właścicieli stróż oferuje mu wspólne łuskanie fasoli, a dla urozmaicenia tej monotonnej czynności, snuje opowieść o swoim życiu. Od tej niepozornej sceny zaczyna się wielowymiarowa podróż przez dziesięciolecia: przez dzieciństwo naznaczone wojną, tułaczkę, samotność i uporczywe szukanie swojego miejsca w świecie. Im dłużej zagłębiamy się w tę historię, tym bardziej zastanawiamy się, komu tak naprawdę opowiada ją bohater.