Reportaże i eseje z getta łódzkiego

Oskar Singer (1893-1945) to znacząca postać w dokumentowaniu życia w getcie Litzmannstadt, znanym obecnie jako Łódź, w czasie niemieckiej okupacji. Był czeskim Żydem piszącym po niemiecku oraz utalentowanym dziennikarzem i dramaturgiem, który pełnił w getcie funkcję pracownika, a potem szefa Wydziału Archiwum. To właśnie jego pozycja wpływała na charakter pisanych przez niego tekstów, które muszą być odbierane z uwzględnieniem kontekstu, w jakim powstały. Singer nie mógł otwarcie mówić o horrorze, jaki przeżywały osoby ściśnięte na małym obszarze getta, zmuszone do przetrwania w warunkach głodu i strachu przed terrorem niemieckich okupantów. Jego relacje noszą czasem oficjalny lub nawet propagandowy wydźwięk. Z pozytywnym nastawieniem opisywał pracę i sukcesy różnych działów produkcyjnych, wspierając to danymi statystycznymi. Celem było ukazanie zaradności i pracowitości mieszkańców, co miało sugerować ich przydatność dla Niemców i nadzieję na przetrwanie. Prawdziwe życie getta można dostrzec pomiędzy opisywanymi wydarzeniami a ich optymistycznym tonem, zwłaszcza gdy opisywał „sałatkę jarzynową” robioną z podgniłych produktów dla wygłodzonych obywateli. Czasami jednak groza rzeczywistości wychodziła na jaw wprost, szczególnie w jego relacji o deportacjach, takich jak wielka szpera z września 1942 roku, kiedy dzieci do lat dziesięciu i osoby starsze były wysyłane do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Publikacja tej twórczości została wsparta przez Fundusz na rzecz Nauki Polskiej w ramach nagrody Copernicus 2022 dla Krystyny Radziszewskiej.