Ponowoczesne przestrzenie oddziaływań wychowawczo-formacyjnych kościoła i "ziemie niczyje" - Praca zbiorowa

Między dwoma skrajnościami, "zaniku religii" a "powrotem sacrum", rozciąga się szerokie spektrum różnorodnych postaw wobec religii i Kościoła, aż po zindywidualizowane formy życia duchowego, dostosowane do indywidualnych pragnień i zainteresowań. Współczesne i ponowoczesne społeczeństwa postrzegają religię jako jedną z wielu propozycji światopoglądowych na rynku, ponieważ utraciła ona status "oczywistości kulturowej". Janusz Mariański, w swoich rozważaniach nad sekularyzacją i desekularyzacją, podkreśla znaczenie otwartości i wymiany myśli w procesie budowania tożsamości. Otwarta postawa niesie ze sobą pewne ryzyko, gdyż nie pozwala na pełną kontrolę nad wymianą poglądów. Z kolei nowe pokolenie, pełne zapału do zmian, jest świadkami i twórcami nadchodzącej przyszłości. Są to ludzie mobilni, niezależni, łatwi w nawiązywaniu kontaktów, ale również wymagający. Ich interaktywna kultura stanowi nowe wyzwanie dla Kościoła. Renata Jasnos w swoim projekcie edukacyjnym podkreśla te zmiany.W Polsce współcześni młodzi katolicy często postrzegają Kościół jako jedynie restrykcyjną instytucję. Jak zauważa ks. Józef Tischner, chrześcijańska koncepcja człowieka opiera się na zasadzie jego wolności, stawiając tezę, że jedynie działania wynikające z wolności są naprawdę ludzkie. Niemniej w wychowaniu chrześcijańskim często pomija się aspekt ludzkiej wolności, traktując ją z nieufnością. Krytyczna refleksja, będąca przejawem wolności, stoi pod znakiem zapytania. Tischner wskazuje, że taki sposób myślenia i działania edukacyjnego wynika z "niewiary w obiektywne istnienie wartości religijnych i etycznych". Celina Kisiel-Dorohinicka w swojej pracy na temat moralnego wychowania Kościoła podkreśla te trudności.