Oświęcim. Pamiętnik więźnia

Pamiętnik sporządzony przez dwudziestoletniego mężczyznę, opisuje jego dramatyczne przeżycia po zwolnieniu z Oświęcimia w 1941 roku, gdy znajdował się w krytycznym stanie zdrowia z powodu uszkodzonej nerki. Inspiracją do stworzenia opowieści była głęboka więź z towarzyszami pozostawionymi w obozie. Codziennie wracał do wspomnień o nich, czując, że jego obowiązkiem jest uwiecznienie ich cierpienia i życia tam, mimo że nie spodziewał się długiego życia.

Autor, będący bezpośrednim świadkiem, opisuje swoją historię od niespodziewanego zatrzymania podczas obławy ulicznej, poprzez aresztowanie, transport, aż po życie w obozie. Odtwarza panujące tam warunki, sposobność działania strażników, nałożone kary, apele, doświadczony głód oraz ekstremalną pracę. Wraz z tym przedstawia relacje międzyludzkie, w tym przykłady zarówno heroizmu, jak i zachowań niegodnych.

Halina Krahelska, autorka opracowania, nadała tekstowi charakter fabularyzowanego reportażu, bazując ściśle na faktach i świadectwach. Książka została wydana anonimowo w kwietniu 1942 roku w Warszawie przez Wydawnictwo Komisji Propagandy Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK.

Halina Krahelska była znaną polską działaczką społeczną, socjolożką, publicystką i pisarką, publikującą pod pseudonimami takimi jak Agata, Sabina czy Zofia. Zmarła 19 kwietnia 1945 roku w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym w Ravensbrück.