Dodana przez
Martyna
w dniu 10.07.2024
Opinia użytkownika sklepu
<p>Książka trafiła do mnie jakieś miesiąc temu, prosto z półki mojej przyjaciółki. Jej komentarze były wręcz powalające i pełne entuzjazmu graniczącego z kryminalnym obłędem znanym każdemu miłośnikowi tego gatunku ?: “Zachwycisz się! Ja nie mogłam się od niej oderwać! Prałam przy niej, gotowałam i w ogóle, póki nie skończyłam, moje życie toczyło się wokół niej!” No dobra, po takiej rekomendacji ciężko odmówić, to nawet leżałoby w złym tonie! Przetrzepałam więc szybciutko tematyczne blogi - rzeczywiście same plusy, opinie pełne podniecenia literackiego, którego tak szukam w kryminałach ? Jednak, jako że objętościowo spora, a ja miałam "bibliotekowe musy", książka najpierw trafiła do innych członków mojej rodziny. Komentarze również zachęcające, i to bardzo, szczególnie byłam zaskoczona opiniami mojego taty, który raczej sięga po literaturę faktu, często książki popularnonaukowe, tymczasem po książce “Millenium” …. poprosił mnie o zamówienie kolejnych dwóch część! Dacie wiarę? Sama jeszcze nie przeczytałam, byłam ciekawa co to za kryminalny hicior, a mój rodzony ojciec już chciał kolejną część okładając “Kwantechizm”, czyli książkę o fizyce kwantowej. I nagle kryminał? Pomyślałam c tu się wyprawia, przeczytałam i.... rozumiem. Stieg Larrson to geniusz. </p><p>"Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet" to niewątpliwie kryminał dużego kalibru, porywający i oferujący zabawą najlepszą, znaną z największych pozycji tego gatunku. Zagadka sprzed kilkudziesięciu lat, której nikomu nie udało się rozwikłać na przestrzeni kolejnych dekad, ciekawe rozwiązanie, dobra konstrukcja, która prowadzi czytelnika od podejrzanego do podejrzanego nie dając możliwości stwierdzenia "ja już wiem". A nawet jeśli wydaje Ci się, że “już wiesz” to uwierz: nie wiesz i kolejne strony przyniosła Ci odpowiedź w tym zakresie! Nawet kiedy czytelnikowi WYDAJE SIĘ, że wie, nagle okazuje się, że poznał tylko małą cząstkę całości. W tej kwestii ogromny szacunek dla autora, stworzył i oddał w ręce czytelników coś w rodzaju kryminalnego misterium. </p><p>Styl Larssona ma w sobie niewątpliwie to "coś" – zaczynasz czytać i wkrótce książka wciąga cię do środka opowieści, a Ty zupełnie zapominasz o świecie wokół Ciebie! Razem z bohaterami odkrywasz ich świat, dotykają Cię te same zdarzenia, przeżywasz te same emocje – tak się dzieje nieczęsto, wynika to z zaistnienia pewnego rodzaju synergii między autorem książki i jej czytelnikiem: “Millenium: mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” taką okazje niewątpliwie w oczach fanów gatunku tworzy. Wiele razy łapałam się na tym, że myślałam o tej książce w trakcie robienia czegoś innego (niestety, do pracy chodzić trzeba, od czasu do czasu coś ugotować/kupić/sprzątnąć też, co mój chłopak skomentował krótko: “Czytasz o mężczyznach, którzy nienawidzą kobiet, a jednego masz w domu, gdy widzę Cię znów z książką podczas gotowania kolacji ?), zastanawiałam się nad losami bohaterów, fabułą, wszystko to kompletnie wydawało się początkowo abstrakcyjne, niezwiązane ze sobą, ale wrodzona ciekawość podpowiadała, że intryga misternie przemyślana nie może zostać odkryta zbyt wcześnie! Wielokrotnie różnorakie wydarzenia zapierały mi dech w piersi. Fabuła rozwija się powoli i niespiesznie, jednak według mnie ciągnie się ona w pozytywny sposób – możemy poznać miejsca, zdarzenia i relacje rodzinne, relacje społeczne, sposoby pracy różnych postaci… Ta książka to prawdziwy "zjadacz czasu" od którego trudno się oderwać! Na uwagę zasługują szczególnie opisy miejsc o których wspomniałam wyżej - to często mocny punkt skandynawskich kryminałów, znacie pewnie ten motyw, gdy bohater wyjeżdża gdzieś daleko na południe lub północ i tam odkrywa wioskę, o której świat zapomniał, której nawet diabeł nie odwiedza, wioskę pełną ludzi pozornie normalnych, a jednak żyjących na co dzień w hermetycznym środowisko rządzonym przez nie pisane reguły i zasady znanej tylko lokalsom. Z podobnego pomysłu skorzystał https://******.**. król polskiego kryminału, czyli Remigiusz Mróz w powieściach “Połów”, “Enklawa”, “Prom”, wydanych skądinąd pod pseudonimem Ove Logmansbo – początkowo nie zorientowałam się kogo czytam, jednak wkrótce stało się to jasne i poczytuje to sobie za wielki plus, że Remigiusz Mróz zabrał nas na Wyspy Owcze, swoja drogą tak bliskie Skandynawii, jeśli nie czytaliście – tez polecam ? </p><p>Wracając jednak do powieści “Millenium: mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” - opis fabuły pojawił się już w tylu recenzjach i opisach, że tylko wspomnę, iż dotyczy zlecenia, które dostaje oskarżony o zniesławienie dziennikarz Mikael. Ma on za zadanie opisać losy rodu Vangerów, a przy okazji również spróbować rozwikłać tajemniczą sprawę z przeszłości. Fabuła jest niezmiernie bogata, rozbudowana, dopracowana w najmniejszych szczegółach. Muszę też przyznać, że autor ciekawie "odwrócił" role w swojej powieści - przeważnie mamy bowiem kobietę w kłopotach i pomagającego jej supermana, który koniecznie w ostatniej chwili oferuje jej pomoc, a w co bardziej ckliwych historiach, przyszłość przed bohaterami rysuje się w różowych barwach szczęścia. Tymczasem tutaj mamy profesjonalnego, jednakże lekko zagubionego dziennikarza oraz niezwykle inteligentną i biegłą w prawie każdej dziedzinie życia młodą Lisbeth, niezwykłą badaczkę (zdecydowanie nie przemawia do mnie słowo "researcherka", a takim często opisywana jest w opiniach młodszego pokolenia bohaterka tej historii ? ). Spotkałam się z opiniami, jakoby Lisabeth nie wypadała zbyt wiarygodnie za sprawą swoich umiejętności, ale nie mogę się z taką teza zgodzić - Stieg Larrson mocno pochylił się nad konstruowaniem jej historii, a osobowość dziewczyny: zbuntowana, skłonna do przemocy, introwertyczna i wycofana jednocześnie daje niezwykłe spectrum wykorzystania jej talentów na przestrzeni całej kryminalnej intrygi. W każdym kryminale musi być dobra i wciągająca zagadka - autor podszedł do tego dosyć klasycznie, serwując nam nieśmiertelną "zagadkę zamkniętego pokoju", co zostało odnotowane nawet w samej treści książki -bardziej uważni czytelnicy z pewnością wyłapią ten fragment. Stieg Larrson nie zaprezentował jej jednak w taki sposób, żebyśmy sami mogli ją rozwikłać. Bardziej przyglądamy się akcji niż w niej uczestniczymy, sama czułam jak gdybym obserwowała głównych bohaterów z bliższej i dalszej odległości, wiele zależało od momentu książki - ta zmienność wydawała mi się ciekawa, angażowała na zmianę i dawała moment wytchnienia od pędzącej na łeb i szyję akcji opisanej w “Millenium” ? Jest tak jednak tylko w teorii, bo to w gruncie rzeczy powieść na tyle klasyczna, że co bardziej obeznani z gatunkiem kryminału czytelnicy pewne wskazówki wyłapią podczas lektury tej powieści, możecie być jednak pewni, ze nie wszystkie one znajdują oparcie w zakończeniu – Stieg Larrson bawi się z czytelnikiem, myli tropy i wychodzi mu to wspaniale ? </p><p>Rozdziały I tomu trylogii „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” opatrzone są mottami, które mają ilustrować sytuację kobiet w Szwecji, liberalnym kraju słynącym z równouprawnienia i rzekomo najbardziej dla nich przyjaznym. Czy to prawda mająca oparcie w faktach? Cóż, jak się okazuje, nie jest ona pod tym względem idylliczną krainą mlekiem i miodem płynącą…. Co wiecej, interesując się informacjami dotyczącymi przemocy wobec kobiet można stwierdzić, że to nie tylko fikcja literacka. Autor sam trzeźwo oceniał sytuację i nakłaniał czytelnika do krytycznego spojrzenia na rzeczywistość, miejscami prowokuje i zadanie pytania o nasz stosunek do problematyki ukazanej w “Millenium”. Z równą pasją, z jaką odsłaniał niegodziwości dzikiego kapitalizmu, bronił też interesów kobiet krzywdzonych, jego zdaniem, w kapitalistycznym społeczeństwie. Czytałam trochę na temat samego autora, okazało się, że „był zdeklarowanym feministą – jak napisała jego partnerka życiowa, Eva Gabrielsson. – Mawiał, że jego praca z kobietami była zawsze lepsza jakościowo. Twierdził, iż kobiety są bardziej otwarte na nowe idee i nie dążą do osiągnięcia pozycji za wszelką cenę. Stieg wiedział, do czego są zdolne i często czuł się osobiście dotknięty ich krzywdą. Dyskryminacja i przemoc wobec kobiet były dla niego niepojęte i barbarzyńskie. Robił wszystko, co mógł, dla kobiet w swoim otoczeniu, zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym. Mężczyźni, którzy mu w tym przeszkadzali, byli odsuwani” *. Przyznam, że przeczytałam te słowa już po przeczytaniu “Millenium: mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”, nie miało to więc bezpośredniego wpływu na mój odbiór książki, niemniej sporo zyskała ona w moich oczach już nie tylko jako doskonały kryminał, ale przede wszystkim z uwagi na postać samego twórcy: Stieg Larrson był bowiem człowiekiem, który wierzył w sobie ideały i walczył o nie nawet w mało sprzyjającym środowisku. Skandynawia to bowiem kraj ludzi wyzwolonych, liberalnych i otwartych, ale podobna postawa stwarza nie tylko szanse, ale również zagrożenia. Larrson długo pozostawał na linii frontu ze środowiskami nacjonalistycznymi, a ich przedstawiciele jak łatwo można się domyśleć, raczej głosili potrzebę powrotu do patriarchatu, któremu autor otwarcie się sprzeciwiał, a słowa jego partnerki wspaniale korespondują z głoszonymi za jego życia poglądami. Niezwykły człowiek, który toczył prawdziwie niezłomna walkę o odejście od przedmiotowego traktowania kobiet, co w książce “Millenium: mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” widoczne jest jeszcze przed jej otwarciem: wystarczy spojrzeć na podtytuł.... ? </p><p>I jeszcze jedna ciekawostka, mroczna, ale ważna dla samej interpretacji recenzowanej powieści: Stieg Larsson, feminista z przekonania – w młodości był świadkiem gwałtu. Ten mężczyzna kochający kobiety w swojej powieści wiele miejsca poświęca bolesnemu często zderzeniu męskości i kobiecości. Jednak, na szczęście dla miłośników kryminału, jego powieść to przede wszystkim precyzyjnie i dynamicznie poprowadzona intryga, mroczny, niepowtarzalny klimat oraz fabuła trzymająca w napięciu od początku do końca, dająca tym samym wspaniałą rozrywkę dla każdego fana gatunku. Przyjemność, jaką czerpie się podczas czytania „Millenium” można porównać do tej, jaką daje lektura „Cienia wiatru” Zafóna. Pozostaje jedynie żałować, że jego autor nie napisze już niczego więcej…. </p>