Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816-1915

Tom pierwszy książki "Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego" przenosi nas w czasie od powstania uniwersytetu w 1816 roku aż do początku I wojny światowej. Autorzy prezentują nie tylko zarys historii samej instytucji, ale także szczegółowe portrety społeczności akademickiej, zarówno studentów, jak i pracowników. Ważnym wątkiem jest także przedstawienie relacji uniwersytetu z władzami politycznymi, co ma szczególne znaczenie w kontekście burzliwych dziejów Polski w ostatnich dwóch wiekach.Korzenie Uniwersytetu Warszawskiego sięgają czasów Księstwa Warszawskiego, kiedy w mieście działały Szkoła Prawa i Nauk Administracyjnych oraz Szkoła Lekarska. Ostateczne utworzenie uniwersytetu w 1816 roku było kluczowym elementem systemu edukacyjnego Królestwa Polskiego, które stało się centrum kształcenia dla polskiej inteligencji. Po klęsce powstania listopadowego uniwersytet został zlikwidowany, a w Warszawie pozostały jedynie szkoły półwyższe. W latach 1862–1869 działała Szkoła Główna, która pełniła rolę uniwersytetu, mimo że formalnie nim nie była. Po powstaniu styczniowym przekształcono ją w Cesarski Uniwersytet Warszawski z językiem rosyjskim jako wykładowym. Polacy często postrzegali go jako obce ciało, jednak autorzy uznali ten etap za istotny dla pełnego obrazu historii UW. Choć język wykładowy był rosyjski, wielu studentów i wykładowców nadal stanowili Polacy, co czyniło tę instytucję ważnym składnikiem relacji rosyjsko-polskich.Ważnym momentem był 1915 rok, gdy rosyjski uniwersytet został ewakuowany do Rostowa nad Donem podczas odwrotu Rosjan z Kraju Przywiślańskiego. Działalność pod szyldem "warszawskim" trwała tam niemal dwa lata, zamykając tym samym pierwszy tom "Dziejów".Trzy bogato ilustrowane tomy tej serii są pierwszą od niemal czterech dekad próbą kompleksowego przedstawienia historii Uniwersytetu Warszawskiego, począwszy od jego narodzin aż do czasów współczesnych.