Baśniowe oratorium. O Nowej Justynie i Historii...

Książka, którą omawiamy, proponuje taksonomię tematów ułatwiającą nawigację po niezwykle złożonej fabule dwóch znanych dzieł markiza de Sade. Radykalizm Sade'a oraz związane z nim kontrowersje często budzą sprzeciw moralny i prowadzą do lekceważenia jego twórczości. Chciałbym wyzbyć się demonizowania Sade'a jako promotora okrucieństwa, starając się ukazać go jako autora z filozoficznym zacięciem i literacką biegłością, której nie można określić mianem nudnej. Jego twórczość, choć przesycona gwałtem, zmierzała ku teatralizacji i tworzyła swego rodzaju baśniowy klimat, wzmacniając gotycki wymiar jego dzieł. Przemoc w jego utworach służyła nie tylko dramaturgii, lecz także miała cele poznawcze i dydaktyczne, podobnie jak w baśniach moralnych. Celem Sade'a nie było moralizowanie, lecz zachęcenie do refleksji nad bardziej wyrafinowaną etyką poprzez "piekielną" podróż. Jego strategią było pisarstwo działające na wyobraźnię i zmysły, skierowane zarówno do intelektu, jak i zmysłów. Podczas czytania warto przemyśleć rolę, jaką mimesis odgrywa w jego dziełach, a także docenić obecny w nich humor. Autor umożliwia nam pytanie o zasadność naturalistycznej etyki, szczególnie dzisiaj, po doświadczeniach takich jak Holokaust, w kontekście obaw, że natura nie jest źródłem wartości i wobec nieuchwytnego wzrostu ideologii faszystowskich.