Michaił Gorbaczow - sylwetka autora

Michaił Siergiejewicz Gorbaczow, rosyjski oraz radziecki polityk, urodził się 2 marca 1931 roku w Stawropolskim Kraju w rodzinie chłopskiej. Już od czternastego roku życia pracował na kołchozie. W 1955 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie. Swoją polityczną karierę rozpoczął w 1952 roku, wstępując do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR), gdzie pełnił funkcje młodzieżowe i partyjne, jednocześnie studiując ekonomię rolną. Od 1971 roku był członkiem Komitetu Centralnego KPZR, a siedem lat później został sekretarzem ds. rolnictwa. W 1980 roku dołączył do Biura Politycznego jako bliski współpracownik i protegowany Jurija Andropowa.

Po śmierci Konstantina Czernienki, 11 marca 1985 roku Gorbaczow objął stanowisko sekretarza generalnego KC KPZR. Wprowadził znaczące reformy znane jako pierestrojka (przebudowa) i głasnost (jawność), które obejmowały złagodzenie cenzury oraz częściową liberalizację gospodarczą i polityczną. Jego polityka przyczyniła się do sukcesów w polityce zagranicznej oraz wzrostu popularności na Zachodzie, większej niż w ZSRR, m.in. dzięki wsparciu żony przy jego działaniach. Wycofanie wojsk z Afganistanu i poparcie dla USA w operacji Pustynna Burza, jak również pokojowe rewolucje w Europie Środkowej i zjednoczenie Niemiec były częścią jego dziedzictwa. Niestety, zniszczona radziecka gospodarka i nieśmiałe reformy ekonomiczne doprowadziły do narastającego niezadowolenia społecznego.

15 marca 1990 roku, Gorbaczow został wybrany na pierwszego i jedynego prezydenta ZSRR, próbując przeciwdziałać rosnącym tendencjom odśrodkowym i ruchom niepodległościowym. Jego władza została na chwilę przerwana przez pucz moskiewski, kiedy to wiceprezydent Giennadij Janajew przejął stery na kilka dni. Po upadku puczu Gorbaczow nie zdołał już odzyskać pełni władzy, a po rozpadzie ZSRR 25 grudnia 1991 roku ustąpił z urzędu, przekazując prezydentowi Rosji, Borysowi Jelcynowi, kontrolę nad wyrzutniami z głowicami nuklearnymi.

Po zakończeniu kariery politycznej Gorbaczow pozostał aktywny na forum międzynarodowym, regularnie uczestnicząc w wykładach na uniwersytetach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Założył Międzynarodową Fundację Badań Społeczno-Ekonomicznych i Politycznych, która znalazła swoje miejsce na Kremlu, dzięki wsparciu Jelcyna. Od 1993 roku pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Organizacji Ekologicznej "Zielony Krzyż". W 1996 roku bez powodzenia starał się o prezydenturę w Rosji, zdobywając mniej niż 1% głosów. Do jego osiągnięć zalicza się tytuł Człowieka Roku magazynu Time w 1987 i 1989 roku oraz Pokojową Nagrodę Nobla w 1990 roku. W 2007 roku stał się twarzą kampanii reklamowej luksusowej marki Louis Vuitton, a wcześniej, w towarzystwie córki, wziął udział w reklamie Pizzy Hut, co wywołało falę krytyki w Rosji. Możliwość utraty kontroli nad upadkiem ZSRR i systemem socjalistycznym pozostaje przedmiotem dyskusji.