12 życiowych zasad. Antidotum na chaos

Z tą książką miałam różne momenty. W pewnych miejscach czułem, że autor mówi to, co sama już od dawna czuję, w innych momentach miałem wrażenie, że jest niejasny, rozwlekły albo zbyt mocno wchodzi w symboliczne wyjaśnienia, które nie zawsze są potrzebne. Nie jest to lektura, która od razu daje czytelnikowi poczucie, że dostał gotową mapę na życie. Jest raczej jak rozmowa, która wymusza przysiągnięcie do niektórych rzeczy, z którymi się wcześniej nie chciało się mierzyć.

To, co najbardziej przemówiło do mnie, jest bardzo proste. Autor nie udaje, że życie jest proste. Nie ma tu pocieszania, że wszystko będzie dobrze, jeśli tylko odpowiednio myślimy. Mówi wprost o cierpieniu, o chaosie, o odpowiedzialności, o tym, że nie można czekać, że ktoś rozwiąże nasze problemy. To jest bardzo ważne, zwłaszcza w czasach, w których wiele treści mówi tylko o tym, że każde życie można ulepić, jeśli tylko dobrze się planuje.

Czytałam też z dużą uwagą fragmenty o tym, jak chaos wdziera się do życia, gdy człowiek nie ma zasad. To bardzo trafna myśl. Często myślimy, że najmocniejszym zagrożeniem jest jakiś zewnętrzny dramat, ale faktycznie największy problem może być w tym, że wewnątrz już nie ustaliliśmy niczego na stałe. Że nie mamy własnych granic, własnych zasad, własnego poczucia, co jest ważne.

Nie dało się jednak ukryć, że w niektórych miejscach książka traci na moją korzyść. Peterson momentami zagęszcza styl, za dużo rozwija podobne wątki, a czasem wchodzi w symboliczne, archetypowe wyjaśnienia, które nie zawsze są potrzebne do tego, by zrozumieć główny przekaz. Bywały fragmenty, w których miałam wrażenie, że ten sam tekst można by zapisać znacznie krócej i prościej.

Miałam też pewien problem z tym, jak autor mówi o religii i Chrystusie. Dla niego to przede wszystkim archetyp, figura mająca znaczenie psychologiczne. Dla mnie to Bóg. To nie jest drobna różnica. To różnica, która zmienia cały wymiar tej książki. Nie jest dla mnie ostateczna, kompletna, ale jako punkt wyjścia jest bardzo dobra.

Co ciekawe, to, co we mnie zostaje po tej książce, nie jest raczej lista gotowych zasad, ale raczej pewne uczucie, że w życiu trzeba się większej odpowiedzialności podjąć. Że nie można czekać, że wszystko się załatwi. Nie można uciekać od cierpienia, bo ono jest po prostu w ludzkim losie.

Czytałam też z uwagą myśl, że porządek nie jest zawsze dobry. Za dużo porządku może zamknąć człowieka, zabić ciekawość, zabić twórczą energię. To myśl, którą oceniam bardzo dobrze, bo w dzisiejszych czasach dużo mówi się tylko o tym, jak być zorganizowanym, jak planować, jak znaleźć porządek w każdej dziedzinie życia, a nie pamiętamy, że czasem trzeba wyjść poza to, co bezpieczne.

Książka jest też mocno responsabilistyczna. Autor nie pozwala czytelnikowi na to, by traktował życie jako coś, co się tylko „dostaje". On wymaga, by człowiek wziął sprawy w swoje ręce. To nie jest tekst, który daje pocieszenie. To tekst, który wymaga.

Mam też jedno zastrzeżenie. To, że książka jest niepełna bez wymiaru wiary. Dla mnie to nie jest tylko rygor psychologiczny, ale coś, co wymaga czegoś więcej.

Ale mimo to uważam, że to wartościowa lektura, która pomaga się skupić na ważnych rzeczach.

Dobra dla osób, które szukają książki psychologicznej, o rozwoju osobistym, o odpowiedzialności, o sensie i o tym, jak nie dać się chaosowi.