Z ludem wielkopolskim przeciw zaborcy. Wspomnienia

Znakomity pamiętnik z czasów Powstania Wielkopolskiego, napisany przez jednego z kluczowych liderów ruchu w północnej części kraju, jest niezwykle cennym źródłem historycznym. Autor, Wojciech Jedlina-Jacobson, opowiada o swoich doświadczeniach w okresie od grudnia 1918 do połowy lutego 1919 roku. Jako były oficer niemiecki, Jacobson znalazł się w szeregach powstańców, obejmując nieformalną władzę nad pospolitym ruszeniem w Gnieźnie, a także koordynując operacje na terenach północnych. Jego działania odbywały się poza strukturami Naczelnej Rady Ludowej, co dawało mu większą swobodę w podejmowaniu decyzji i unikaniu kompromisów z Niemcami, czego nie mógł zrobić formalny komendant Gniezna.Pamiętnik zakończony jest podsumowaniem tych burzliwych wydarzeń, które Jacobson ocenia pod kątem efektów i sukcesów powstańców. Autor analizuje również rolę ludzką, zwracając uwagę na statystyki oraz rzeczywiste, czasem niedoskonałe, zachowania ludzi zaangażowanych w walkę. Wspomnienia Jacobsona zostały podzielone na cztery główne części. Pierwsza z nich skupia się na jego ostatnich tygodniach w armii niemieckiej jesienią 1918 roku, ukazując nastroje i sytuację Polaków. W drugiej części opowiada o swoim udziale w Powstaniu Wielkopolskim w Gnieźnie oraz północnej Wielkopolsce. Kolejna część dotyczy jego udziału w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1919–1920. Ostatnia część, będąca swego rodzaju uzupełnieniem, omawia różnorodne aspekty Powstania Wielkopolskiego, w tym działania kontrwywiadowcze, zdobycie pociągu pancernego pod Rynarzewem, współpracę ze Strażą Ludową w Gnieźnie oraz stosunki z niemieckimi kolonistami.Wojciech Jedlina-Jacobson urodził się 14 kwietnia 1885 roku w Starogardzie Gdańskim, a zmarł 9 października 1961 roku w Anglii. Był majorem, lekarzem, pisarzem, żołnierzem i patriotą, którego życie i twórczość są świadectwem burzliwych losów Polski.