Tatry Mariusza Zaruskiego

Niewiele wiadomo o powodach, które skłoniły Mariusza Zaruskiego, żeglarza, uchodźcę politycznego i malarza, do osiedlenia się w Zakopanem. Czy było to urzekające piękno krajobrazu? Może fascynacja górami, gdzie poprzez walkę z żywiołem kształtuje się charakter? Może kierowała nim potrzeba zarobku w rozwijającym się przemyśle turystycznym, a może korzystny dla zdrowia klimat? Niezależnie od motywacji, jedno jest pewne: bez Zaruskiego Zakopane, taternictwo i atmosfera z lat poprzedzających pierwszą wojnę światową byłyby zupełnie inne. Jego działalność w Tatrach była wielokrotnie opisywana - sam Zaruski był pisarzem, który chętnie relacjonował swoje przeżycia i przygody na łamach czasopism oraz książek. Mniej uwagi poświęca się jego aktywności w samym Zakopanem, choć także o niej można się dowiedzieć z licznych artykułów prasowych. Życie osobiste Zaruskiego pozostaje tajemnicą: do tej pory nie opublikowano jego korespondencji, nie pozostawił po sobie potomków, a jego przyjaciele nie opisali go w szczegółowych wspomnieniach. Dlatego postać Zaruskiego jawi się jako nieco niezrozumiała, monumentalna, ale niesprecyzowana w szczegółach. Był taternikiem, narciarzem, twórcą TOPR, żołnierzem, wilkiem morskim i działaczem społecznym, a jednocześnie człowiekiem zasadniczym, czasem oschłym, urodzonym przywódcą, choć nie posiadającym formalnego wykształcenia wojskowego, co bywało mu wytykane. Mamy jednak nadzieję, że poprzez lekturę jego publicystycznych tekstów zrozumiemy lepiej zarówno jego, jak i jego emocjonalne spojrzenie na Tatry i Zakopane.