Pod presją. Co mówią o Zagładzie ci, którym odbieramy głos

Dyskutować swobodnie o Zagładzie w Polsce to wciąż wielkie wyzwanie, mimo że odkrycia z ostatnich dwudziestu lat skłaniają do zadawania pytań o rolę Polaków w tym tragicznym procesie. Żukowski analizuje niewidoczne zasady, które regulują sposób, w jaki opowiadamy o wojnie i Holokauście, wskazując zarówno na ich zakres, jak i sposób egzekwowania. Zastanawia się, co myślą o tych regułach ci, którzy je obserwują, oraz jak próbują je ominąć ci, którzy chcieliby je obejść. Z książki dowiadujemy się, jak wiele można wyrazić, nawet stojąc pod ogromnym naciskiem, i jak wszyscy, niezależnie od strony, którą reprezentują, musieli się z tym zmagać. Żukowski przywołuje twórczość znanych autorów, takich jak Baczyński, Miłosz, Broniewski, Rudnicki, Szymborska i Różewicz, a także tych mniej znanych, jak Władysław Szlengel i Calek Perechodnik, których dopiero na nowo odkrywamy. Ich zmagania z tym tematem mogą stać się dla nas impulsem do przemyśleń i wprowadzenia zmian. Aby nasze dyskusje o wojnie mogły przybrać bardziej racjonalny obrót, powinniśmy najpierw zrozumieć, co się dzieje z naszą narracją o przeszłości.