Pamiętniki z czasów Ludwika XI i Karola VIII (1464-1498)

Filip de Commynes (ok. 1447–1511) był francuskim politykiem, dyplomatą, a także utalentowanym pisarzem i historykiem, który służył czterem ważnym władcom: księciu Burgundii Karolowi Zuchwałemu oraz trzem królom Francji - Ludwikowi XI, Karolowi VIII i Ludwikowi XII. Jako świadek i uczestnik kluczowych zdarzeń we Francji w latach 1464–1498, Commynes obserwował przemiany od średniowiecznego feudalizmu do początków nowożytnego państwa francuskiego i królewskiego absolutyzmu. Pamiętniki Filipa de Commynes, spisane w języku średniofrancuskim, uchodzą za bezstronnie przedstawioną i ożywioną narrację o rządach Ludwika XI oraz jego syna i następcy Karola VIII, z szczególnym uwzględnieniem odkrycia renesansowych Włoch. Opisują one nie tylko wydarzenia we Francji, ale także dyplomatyczne intrygi na Wyspach Brytyjskich, w Niderlandach, na zachodnich rubieżach Cesarstwa, półwyspach Iberyjskim i Apenińskim oraz w Europie Środkowej i na Bałkanach. Książka zawiera cenne wskazówki dla książąt, czyniąc ją podręcznikiem praktycznej polityki, co czyni Commynesa poprzednikiem idei rozwiniętych później przez Niccolo Machiavelliego w "Księciu". Dzieło to jest wielowymiarowe. Obejmuje nie tylko osobiste przeżycia autora, ale jest także biografią królewską, kroniką epoki oraz jej teoretycznym i praktycznym komentarzem. Dla każdego, kto pragnie zrozumieć mechanizmy polityki, dyplomacji i działania nowoczesnego państwa oraz jego instytucji, Pamiętniki są lekturą nieodzowną. Analizują wpływ jednostek i społeczności na polityczne wydarzenia w Europie, pozostając istotnym źródłem wiedzy na temat ówczesnych realiów.