Na polu chwały. Wielka kolekcja dzieł Henryka Sienkiewicza. Tom 13

Henryk Sienkiewicz, napisał tę powieść jako pierwszą książkę większej ( a właściwie mniejszej) trylogii. W zamyśle Sienkiewicza książka ta miała być wstępem do prawdziwej akcji rozwiniętej w kolejnych jej częściach i tym samym stanowić fundament bardziej epickiej historii miłosnej. Sienkiewicz zmarł jednak, zanim zdążył napisać pozostałe części zamierzonej trylogii. Opowieść jest więc niejako ucięta i w gruncie rzeczy niekompletna.

Sienkiewicz jest wspaniałym gawędziarzem. Jego opisy i fabuła są wspaniałe. Jednak w dużej mierze opiera się na dialogach. W rękach zdolnego powieściopisarza opowiadania są zachwycające, zwłaszcza jeśli osadzone są w tle przygodowo - historycznym. Na Polu Chwały w rękach Mirosława Lipińskiego jako tłumacza to historia jałowa i mętna. Część tej winy leży po stronie samego Sienkiewicza i jego mocno archaicznego języka jakim się posługuje w ramach swojej twórczości. W nocie na początku powieści czytamy, że intencją tłumacza było "oddanie przekładu jak najbardziej wiernego oryginałowi pod względem stylu, ducha i treści". Tymczasem, jak powszechnie wiadomo, Sienkiewicz kazał swoim bohaterom posługiwać się językiem polskim tak, jak wyobrażał sobie, że mówiono nim w XVII wieku, co w rzeczywistości było o wiele bardziej zbliżone do polszczyzny XIX-wiecznej, niż to sobie wyobrażał.

Wcześniej czytałem i podobały mi się książki Sienkiewicza, w szczególności W pustyni i w puszczy, Ogniem i mieczem, Potop czy też Ogniem i Mieczem. Pierwsza z tych czterech książek została przetłumaczona przez Mirosława Lipińskiego. Lipiński przetłumaczył również Na polu chwały. W pustyni i w puszczy podobało mi się niezmiernie. Lipińskiemu w tłumaczeniu W pustyni i w puszczy nie przeszkadzał wymyślony styl dialogów, jakimi posługują się bohaterowie Na polu chwały. Dzięki temu czyta się to szybko i lekko, kolejne strony powieści przeciekają przez palce jak woda zaczerpnięta z górskiego strumyka. Pozostałe trzy książki, Trylogia Sienkiewicza, zostały przetłumaczone przez W.S. Kuniczaka, "dwujęzycznego, urodzonego w Polsce i wykształconego w Wielkiej Brytanii amerykańskiego powieściopisarza, którego pasja do Trylogii skłoniła do zawieszenia własnej kariery literackiej, porzucenia własnego pisarstwa i poświęcenia temu gigantycznemu zadaniu ponad ośmiu lat życia". Kuniczak trafnie oddaje pomysł Sienkiewicza na obecną tu narrację, odtwarza jego język nieco archaiczny jak wspomniane zostało to wyżej, a w kulturze tamtych czasów umiejętnie wypełnia luki niezbędne do zrozumienia przez czytelników tych odległych i nieznanych wydarzeń historycznych." [Tomasz Napierkowski "Wstęp do Potopu"].

Czytajcie więc inne znakomite powieści Sienkiewicza. Przekład Sienkiewicza "Na polu chwały" w przekładzie Skipa Lipińskiego
Wracając jednak do samej książki - stosunkowo krótka, jak na Sienkiewicza, historia miłosna o pięknej, osieroconej dziewczynie Anulce i jej wieloletnim adoratorze, Jacku oraz problemach, jakie napotykają przed szczęśliwym zakończeniem małżeństwa w przeddzień wyjazdu pana młodego pod sztandarem Jana Sobieskiego do walki z Turkami. Nikczemny pan Gedeon , który zamierza poślubić Anulkę, by zachować ziemię dla siebie i swoich następców, z dala od krewnych po zmarłej żonie, stara się odseparować od siebie Jacka i Anulkę aż do chwili, gdy podczas zaręczyn z dużo młodszą dziewczyną dostaje ataku apoplektycznego i umiera.

Prawdziwymi gwiazdami tej historii są czterej bracia Bukojemscy, których bufonada i kolejne faux-pas wywołują wiele śmiechu nawet u czytelników bez poczucia humoru. Starsze i mądre rady ojca Wojnowskiego i pana Serafina Cyprianowiczowa pozwalają naprawić krzywdy wyrządzone uprzednio Jackowi i Anulce na tyle wcześnie, by młodzi mogli wreszcie połączyć się w świętym związku małżeńskim. Nie ma tu żadnych scen batalistycznych, a podtytuł: "Historia z czasów Sobieskiego" jest o wiele bardziej trafny niż tytuł "Na polach chwały".

Zagadka - co ma dwie głowy, cztery nogi i jest święte? Odpowiedź - Święte małżeństwo! (mówi prałat Trawkowski, gdy spotyka się z panem Gedeonem, zanim doradzi biednej Anulce, by wyszła za mąż za swego o wiele starszego opiekuna). Wreszcie, mimo że autor bawi się głupawymi braćmi Bukojemskimi, nic w sześciu powieściach Sienkiewicza, które czytałam do tej pory, nie dorównuje jego opisowi postaci Marcjana Krzepeckiego ,zwanego również "kikutem", bo nie ma prawie szyi, ramiona ma aż po uszy, jest zgarbiony, a ręce sięgają mu do kolan. Jego włosy sterczą do góry i mówi się, że ma kozią twarz. Kiedy bije bohaterkę za odrzucenie jego zalotów, Bukojemscy czekają na niego przy smolarni, a po oblaniu smołą i pierzem wiążą mu nogi pod konia i zaganiają na podwórze, gdzie ludzie są zdumieni tym zwierzęciem, którego nikt z nich nigdy wcześniej na oczy nie widział. Później rzuca wyzwanie braciom, a podczas walki na miecze traci ucho, jest jeszcze mniej symetryczny niż wcześniej, choć trudno powiedzieć, czy za czasów twórczości Sienkiewicza piękno jak dziś, utożsamiane było z symetria ciała. Brak ucha na pewno jednak mu nie pomógł!

Świetna zabawa i prawdziwa przyjemność z czytania, polecam nie tylko miłośnikom literatury historyczno – przygodowej, ale przede wszystkim fanom literatury…. Wszelakiej

Tłem akcji przedstawionej w powieści „na polu chwały” jest oblężenie Wiednia przez Turków i przygotowania Polski do pomocy sojusznikom, mimo wielu wojen i problemów od blisko poł wieku z jakim zmaga się nasza ojczyzna. Nieoczekiwanie książka kończy się, zanim bohaterowie stoczą bitwę w oblężeniu pod Wiedniem i wejdą na tytułowe "pole chwały"! Nie jestem pewien, czy to zamierzone działanie, czy też pisarz zmarł przed ukończeniem swojego dzieła jak czytałem, ale pozostawia czytelnika z uczuciem niedosytu i niedokończonej opowieści warte jest ognia piekielnego, wie o tym każdy miłośnik literatury zmarłych już pisarzy. W epilogu opisano wydarzenia bitwy oraz to, jak polska kawaleria odegrała kluczową rolę w oblężeniu i zniszczeniu armii osmańskiej co jest z grubsza prawdą historyczną, często już zapomnianą zwłaszcza na Zachodzie Europy. Oblężenie Wiednia jest ważnym wydarzeniem w historii Europy, ma takie samo znaczenie jak upadek Konstantynopola, ale w znaczeniu pozytywnym, to bez wątpienia jedno z największych zwycięstw w historii naszej państwowości. Muzułmanie po wielu próbach przedostania się do środkowej i zachodniej Europy zostali ostatecznie pokonani i rozpoczął się proces upadku, który był kontynuowany przez liczne rewolucje na Bałkanach w XVIII i XIX w. oraz wielkie straty samego imperium osmańskiego już w XX w., które położyły jego kres, a którego dziś spadkobierca jest Turcja. Wraz ze zwycięstwem wiedeńskim Europa uciekła przed widmem islamu na długie lata i pozostała wolnym regionem, w przeciwieństwie do Europy Wschodniej, która przez wiele wieków znajdowała się pod okupacją muzułmańską, podobnie jak Półwysep Iberyjski (choć Arabowie w przeciwieństwie do Turków byli bardziej wykształceni i kulturalni).

PS Wielki marsz kawaleryjski wojsk polskich z królem na czele bardzo przypomina mi marsz…. Armii Rohanu, kto czytał Władce Pierścieni ten wie! Nie doczytałem, czy Tolkien inspirował się tym wydarzeniem historycznym, niemniej nie miałbym nic przeciwko;-)

Henryk Sienkiewicz, napisał tę powieść jako pierwszą książkę większej ( a właściwie mniejszej) trylogii. W zamyśle Sienkiewicza książka ta miała być wstępem do prawdziwej akcji rozwiniętej w kolejnych jej częściach i tym samym stanowić fundament bardziej epickiej historii miłosnej. Sienkiewicz zmarł jednak, zanim zdążył napisać pozostałe części zamierzonej trylogii. Opowieść jest więc niejako ucięta i w gruncie rzeczy niekompletna.

Sienkiewicz jest wspaniałym gawędziarzem. Jego opisy i fabuła są wspaniałe. Jednak w dużej mierze opiera się na dialogach. W rękach zdolnego powieściopisarza opowiadania są zachwycające, zwłaszcza jeśli osadzone są w tle przygodowo - historycznym. Na Polu Chwały w rękach Mirosława Lipińskiego jako tłumacza to historia jałowa i mętna. Część tej winy leży po stronie samego Sienkiewicza i jego mocno archaicznego języka jakim się posługuje w ramach swojej twórczości. W nocie na początku powieści czytamy, że intencją tłumacza było "oddanie przekładu jak najbardziej wiernego oryginałowi pod względem stylu, ducha i treści". Tymczasem, jak powszechnie wiadomo, Sienkiewicz kazał swoim bohaterom posługiwać się językiem polskim tak, jak wyobrażał sobie, że mówiono nim w XVII wieku, co w rzeczywistości było o wiele bardziej zbliżone do polszczyzny XIX-wiecznej, niż to sobie wyobrażał.

Wcześniej czytałem i podobały mi się książki Sienkiewicza, w szczególności W pustyni i w puszczy, Ogniem i mieczem, Potop czy też Ogniem i Mieczem. Pierwsza z tych czterech książek została przetłumaczona przez Mirosława Lipińskiego. Lipiński przetłumaczył również Na polu chwały. W pustyni i w puszczy podobało mi się niezmiernie. Lipińskiemu w tłumaczeniu W pustyni i w puszczy nie przeszkadzał wymyślony styl dialogów, jakimi posługują się bohaterowie Na polu chwały. Dzięki temu czyta się to szybko i lekko, kolejne strony powieści przeciekają przez palce jak woda zaczerpnięta z górskiego strumyka. Pozostałe trzy książki, Trylogia Sienkiewicza, zostały przetłumaczone przez W.S. Kuniczaka, "dwujęzycznego, urodzonego w Polsce i wykształconego w Wielkiej Brytanii amerykańskiego powieściopisarza, którego pasja do Trylogii skłoniła do zawieszenia własnej kariery literackiej, porzucenia własnego pisarstwa i poświęcenia temu gigantycznemu zadaniu ponad ośmiu lat życia". Kuniczak trafnie oddaje pomysł Sienkiewicza na obecną tu narrację, odtwarza jego język nieco archaiczny jak wspomniane zostało to wyżej, a w kulturze tamtych czasów umiejętnie wypełnia luki niezbędne do zrozumienia przez czytelników tych odległych i nieznanych wydarzeń historycznych." [Tomasz Napierkowski "Wstęp do Potopu"].

Czytajcie więc inne znakomite powieści Sienkiewicza. Przekład Sienkiewicza "Na polu chwały" w przekładzie Skipa Lipińskiego
Wracając jednak do samej książki - stosunkowo krótka, jak na Sienkiewicza, historia miłosna o pięknej, osieroconej dziewczynie Anulce i jej wieloletnim adoratorze, Jacku oraz problemach, jakie napotykają przed szczęśliwym zakończeniem małżeństwa w przeddzień wyjazdu pana młodego pod sztandarem Jana Sobieskiego do walki z Turkami. Nikczemny pan Gedeon , który zamierza poślubić Anulkę, by zachować ziemię dla siebie i swoich następców, z dala od krewnych po zmarłej żonie, stara się odseparować od siebie Jacka i Anulkę aż do chwili, gdy podczas zaręczyn z dużo młodszą dziewczyną dostaje ataku apoplektycznego i umiera.

Prawdziwymi gwiazdami tej historii są czterej bracia Bukojemscy, których bufonada i kolejne faux-pas wywołują wiele śmiechu nawet u czytelników bez poczucia humoru. Starsze i mądre rady ojca Wojnowskiego i pana Serafina Cyprianowiczowa pozwalają naprawić krzywdy wyrządzone uprzednio Jackowi i Anulce na tyle wcześnie, by młodzi mogli wreszcie połączyć się w świętym związku małżeńskim. Nie ma tu żadnych scen batalistycznych, a podtytuł: "Historia z czasów Sobieskiego" jest o wiele bardziej trafny niż tytuł "Na polach chwały".

Zagadka - co ma dwie głowy, cztery nogi i jest święte? Odpowiedź - Święte małżeństwo! (mówi prałat Trawkowski, gdy spotyka się z panem Gedeonem, zanim doradzi biednej Anulce, by wyszła za mąż za swego o wiele starszego opiekuna). Wreszcie, mimo że autor bawi się głupawymi braćmi Bukojemskimi, nic w sześciu powieściach Sienkiewicza, które czytałam do tej pory, nie dorównuje jego opisowi postaci Marcjana Krzepeckiego ,zwanego również "kikutem", bo nie ma prawie szyi, ramiona ma aż po uszy, jest zgarbiony, a ręce sięgają mu do kolan. Jego włosy sterczą do góry i mówi się, że ma kozią twarz. Kiedy bije bohaterkę za odrzucenie jego zalotów, Bukojemscy czekają na niego przy smolarni, a po oblaniu smołą i pierzem wiążą mu nogi pod konia i zaganiają na podwórze, gdzie ludzie są zdumieni tym zwierzęciem, którego nikt z nich nigdy wcześniej na oczy nie widział. Później rzuca wyzwanie braciom, a podczas walki na miecze traci ucho, jest jeszcze mniej symetryczny niż wcześniej, choć trudno powiedzieć, czy za czasów twórczości Sienkiewicza piękno jak dziś, utożsamiane było z symetria ciała. Brak ucha na pewno jednak mu nie pomógł!

Świetna zabawa i prawdziwa przyjemność z czytania, polecam nie tylko miłośnikom literatury historyczno – przygodowej, ale przede wszystkim fanom literatury…. Wszelakiej

Tłem akcji przedstawionej w powieści „na polu chwały” jest oblężenie Wiednia przez Turków i przygotowania Polski do pomocy sojusznikom, mimo wielu wojen i problemów od blisko poł wieku z jakim zmaga się nasza ojczyzna. Nieoczekiwanie książka kończy się, zanim bohaterowie stoczą bitwę w oblężeniu pod Wiedniem i wejdą na tytułowe "pole chwały"! Nie jestem pewien, czy to zamierzone działanie, czy też pisarz zmarł przed ukończeniem swojego dzieła jak czytałem, ale pozostawia czytelnika z uczuciem niedosytu i niedokończonej opowieści warte jest ognia piekielnego, wie o tym każdy miłośnik literatury zmarłych już pisarzy. W epilogu opisano wydarzenia bitwy oraz to, jak polska kawaleria odegrała kluczową rolę w oblężeniu i zniszczeniu armii osmańskiej co jest z grubsza prawdą historyczną, często już zapomnianą zwłaszcza na Zachodzie Europy. Oblężenie Wiednia jest ważnym wydarzeniem w historii Europy, ma takie samo znaczenie jak upadek Konstantynopola, ale w znaczeniu pozytywnym, to bez wątpienia jedno z największych zwycięstw w historii naszej państwowości. Muzułmanie po wielu próbach przedostania się do środkowej i zachodniej Europy zostali ostatecznie pokonani i rozpoczął się proces upadku, który był kontynuowany przez liczne rewolucje na Bałkanach w XVIII i XIX w. oraz wielkie straty samego imperium osmańskiego już w XX w., które położyły jego kres, a którego dziś spadkobierca jest Turcja. Wraz ze zwycięstwem wiedeńskim Europa uciekła przed widmem islamu na długie lata i pozostała wolnym regionem, w przeciwieństwie do Europy Wschodniej, która przez wiele wieków znajdowała się pod okupacją muzułmańską, podobnie jak Półwysep Iberyjski (choć Arabowie w przeciwieństwie do Turków byli bardziej wykształceni i kulturalni).

PS Wielki marsz kawaleryjski wojsk polskich z królem na czele bardzo przypomina mi marsz…. Armii Rohanu, kto czytał Władce Pierścieni ten wie! Nie doczytałem, czy Tolkien inspirował się tym wydarzeniem historycznym, niemniej nie miałbym nic przeciwko;-)