Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza

Czytanie książki Pawła Dybla jest wyjątkowym doświadczeniem intelektualnym, nie dlatego, że wywołuje standardowe uznanie czy chwilowe zainteresowanie, ale dlatego, że odnajduje się w niej coś, co wykracza poza utarte schematy. Publikacja ta przedstawia zarówno kontrowersyjne, jak i fundamentalne treści, które, choć innowacyjne, wydają się od dawna potrzebnym głosem. Przeprowadzona przez Dybla psychoanalityczna analiza postaci Schulza jako człowieka otwiera wieloaspektowy dialog z literackim wizerunkiem Schulza jako artysty.Dzieła Brunona Schulza jawią się jako oryginalna interpretacja Freudowskiego "romansu rodzinnego", w którym figura Ojca, strażnika biblijnego Prawa, traci swoją dominującą rolę na rzecz postaci kobiecych takich jak Adela, Bianka i Matka. To nie oznacza, że kobiety przejmują kontrolę nad Prawem, lecz powoduje, że Prawo staje się karykaturą samego siebie, skierowaną na upokorzenie mężczyzn. Ta zmiana jest wynikiem działań Józefa-Brunona, próbującego ocalić swój świat bez Ojca. Jednak za tę strategię płaci on wysoką cenę, jaką jest stopniowe zniszczenie jego literackiego świata.Degradacja Ojca daje także wskazówki do zrozumienia masochistycznych i fetyszystycznych tendencji Józefa-Brunona. Wiąże się z upadkiem męskiego świata, w którym wszystko chyli się ku rozpadowi, a także z utratą boskiego pierwiastka i Mesjasza tego świata. Oczekiwanie na niego staje się kompulsywnym, pustym gestem, przesłaniającym odczucie opuszczenia przez to, co święte, i skrajnej rozpaczy.Takie ujęcie twórczości Schulza stanowi wyzwanie dla dominującej interpretacji, która postrzega go jako twórcę "radosnego", pełnego cudów i czarów. W rzeczywistości świat Schulza, podobnie jak świat Kafki, jest kierowany przez Tanatosa — fontannę śmierci i nieuniknionego zniszczenia, świata, który nie doczeka się zbawienia.