Granice sacrum. Wymiary religijności w myśli współczesnej

Współczesne ożywienie religijności, choć zaskakujące, stanowi ważny fenomen społeczny, który nie pozostaje niezauważony przez świat nauki. Wzmożone zainteresowanie badaczy koncentruje się na dualności tego powrotu religii. Z jednej strony można zauważyć wzrastającą tendencję do fundamentalizmu w ramach trzech głównych religii monoteistycznych: chasydów w judaizmie, wahhabitów w islamie oraz ewangelików w chrześcijaństwie. Z drugiej, globalizacja kulturowa przyczynia się do liberalizacji, poluzowania instytucjonalnych struktur religijnych oraz do otwarcia na konsensualne i kompromisowe podejście, które często wiąże się z dystansem do dogmatycznych fundamentów wiary. To wewnętrzne rozwarstwienie czyni dyskusję na temat jednolitości religii trudniejszą, stając się jednocześnie fascynującym wyzwaniem dla naukowców, w tym dla filozofów, którzy poszukują nowych sposobów zrozumienia religii i religijności.

Filozofia religii przesuwa swoje zainteresowania z klasycznych dyskusji o naturze i atrybutach bóstw czy ich związku ze światem. Zamiast tego, otwiera nowe obszary badań, które wcześniej, w kontekście teorii sekularyzacyjnej, były zaniedbywane. Współczesne badania starają się zrozumieć procesy leżące u podstaw rosnącej religijności, analizując jej epistemiczny status, relacje z nauką oraz otwarcie debatując na temat prywatyzacji religijnych przekonań. Nowe wyzwania obejmują także poszukiwanie zasad działania instytucji religijnych w przestrzeni publicznej oraz śledzenie wpływu wartości religijnych na systemy prawne.