9 października 2025

László Krasznahorkai laureatem Nagrody Nobla 2025 w dziedzinie literatury

3 min

Tegoroczna „gorączka noblowska” nie zakończyła się wielkim zaskoczeniem, mimo że nie wygrał typowany przez wielu krytyków australijski autor Gerald Murnane. Nagrodę Nobla 2025 w dziedzinie literatury otrzymał węgierski pisarz i scenarzysta filmowy, László Krasznahorkai.

Kim jest László Krasznahorkai?

László Krasznahorkai urodził się w 1954 roku w miejscowości Gyula w południowych Węgrzech, ale znaczną część dorosłego życia spędził za granicą – mieszkał m.in. w Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, USA czy Chinach. Dorastał w rodzinie prawniczej, z wykształcenia jest hungarystą i nauczycielem. W swoich wymagających i niełatwych w odbiorze powieściach często sięga po motyw dystopii i upadku cywilizacji, przybierając apokaliptyczny ton. Pełne są one absurdu, groteski i pytań o sens ludzkiej egzystencji.

Za swoją twórczość otrzymał szereg prestiżowych wyróżnień, m.in. Nagrodę Brücke Berlin (z Heike Flemming, za przekład „Seiōbo auf Erden“, 2010) oraz Man Booker International Prize (2015). W 2018 roku ponownie znalazł się na krótkiej liście nominowanych do tej nagrody (za „The World Goes On”), ale powędrowała ona wtedy w ręce Olgi Tokarczuk i tłumaczki Jennifer Croft za „Biegunów” (ang. „Flights”). Dziś do jego kolekcji dołączyła też Literacka Nagroda Nobla za całokształt twórczości.

László Krasznahorkai – książki wydane w Polsce

Polskim czytelnikom Krasznahorkai dał się poznać dzięki powieściom:

„Szatańskie tango” (węg. „Sátántangó”, 1985, wyd. polskie 2004),
„Melancholia sprzeciwu” (węg. „Az ellenállás melankóliája”, 1989, wyd. polskie 2007),
„Wojna i wojna” (węg. „Háború és háború”, 1999, wyd. polskie 2011).

Wszystkie te tytuły przełożyła na język polski Elżbieta Sobolewska. Jeszcze pod koniec tego roku nakładem wydawnictwa Czarne ukaże się jego kolejna książka: „A świat trwa” (węg. „Megy a világ”).

Kto otrzymał Literacką Nagrodę Nobla w poprzednich latach?

Wśród laureatów nagrody w ciągu ostatniego dziesięciolecia znaleźli się:

2024 – Han Kang (Korea Południowa),
2023 – Jon Fosse (Norwegia),
2022 – Annie Ernaux (Francja),
2021 – Abdulrazak Gurnah (Tanzania),
2020 – Louise Glück (USA),
2019 – Peter Handke (Austria),
2018 – Olga Tokarczuk (Polska) – nagroda przyznana w 2019 r. z powodu licznych skandali ujawnionych w Akademii Szwedzkiej,
2017 – Kazuo Ishiguro (Japonia, UK),
2016 – Bob Dylan (USA),
2015 – Swiatłana Aleksijewicz (Białoruś).

Jeśli jury Akademii Szwedzkiej utrzyma wypracowaną ostatnio strategię przyznawania nagrody, literacki „Nobel” w roku 2026 powinien trafić w ręce kobiety. Czy będzie to często typowana w tym roku kanadyjska poetka Anne Carson albo chińska pisarka Can Xue? A może szwajcarska autorka Fleur Jaeggy? Przekonamy się za rok, podczas przyznawania 123. Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.