Nagroda Pulitzera – co musisz wiedzieć na jej temat?

3 min
Autor: Klaudia Wójcik Opublikowano 2026-10-27 11:14:06
Obrazek przedstawia otwarte książki ułożone w falę oraz napis: Nagroda Pulitzera.

Choć Nagroda Pulitzera kojarzona jest głównie z dziennikarstwem, to często docierają do nas słuchy, że otrzymują ja także osoby zajmujące się twórczością literacką. Co warto wiedzieć o tym wyróżnieniu, które uchodzi za jedno z najważniejszych (obok Nagrody Bookera i literackiego Nobla)? Kto otrzymał je w ostatnich latach i jakie nagrodzone książki warto znać? Wyjaśniamy w tym artykule.

Spis treści:

Czym jest Nagroda Pulitzera?

Nagroda Pulitzera to amerykańskie wyróżnienie, przyznawane corocznie za wybitne osiągnięcia w dziedzinie dziennikarstwa, literatury oraz muzyki. Po raz pierwszy przyznano ją w 1917 r., a jej fundatorem był amerykański dziennikarz węgierskiego pochodzenia, Joseph Pulitzer (1847–1911). Jury nagrody wybierane jest spośród pracowników naukowych nowojorskiego Uniwersytetu Columbia.

 

Formuła i zakres nagrody zmieniały się przez lata – dla przykładu, muzykę dodano do nagradzanych dyscyplin dopiero w latach 40. XX wieku. Po dziś Pulitzer pozostaje najmocniej kojarzony z dziennikarstwem, gdzie osobno nagradza się różne jego subdyscypliny, wyróżniając wybitne zasługi w zakresie m.in. dziennikarstwa śledczego (investigative reporting), newsowego (breaking news), lokalnego (local reporting), krajowego (national reporting), międzynarodowego (international reporting), a także krytyki czy fotografii. Choć nagroda ta skupia się przede wszystkim na dziennikarstwie w USA, to warto zauważyć, że jej dwukrotnym laureatem został polski dziennikarz śledczy Antoni Słodkowski (2019, 2025).

W jakich kategoriach literackich przyznawany jest Pulitzer?

Jeśli chodzi o literaturę, aktualnie Nagroda Pulitzera przyznawana jest w 7 kategoriach, kierowanych przede wszystkim do amerykańskich autorów:

  • fikcja literacka (fiction),
  • dramat (drama),
  • historia USA (history),
  • biografia (biography),
  • wspomnienia lub autobiografia (memoir, autobiography),
  • poezja (poetry),
  • literatura non-fiction (general nonfiction).

Za zwycięstwo w każdej z tych kategorii laureat otrzymuje nagrodę pieniężną w wysokości 15 tys. dolarów. Nagroda Pulitzera, podobnie jak na przykład Nagroda Bookera, przyznawana jest za konkretne dzieło literackie (a nie za całokształt twórczości jak w przypadku choćby Literackiej Nagrody Nobla).

Którzy znani pisarze znaleźli się gronie laureatów Nagrody Pulitzera?

Na przestrzeni lat Nagroda Pulitzera trafiała w ręce najsłynniejszych amerykańskich pisarzy i pisarek. W kategorii fikcji literackiej otrzymali ją m.in.:

  • Margaret Mitchell („Przeminęło z wiatrem”, 1937),

  • John Steinbeck („Grona gniewu”, 1940),

  • Tennessee Williams („Tramwaj zwany pożądaniem”, 1948 oraz „Kotka na gorącym blaszanym dachu”, 1955),

  • Ernest Hemingway („Stary człowiek i morze”, 1953),

  • Harper Lee („Zabić drozda”, 1961),

  • Alice Walker („Kolor purpury”, 1983),

  • Larry McMurtry („Na południe od Brazos”, 1986),

  • Cormac McCarthy („Droga”, 2007),

  • Donna Tartt („Szczygieł", 2014). 

W 2026 roku jej laureatem został Daniel Kraus, autor pierwszej w historii nagrodzonej powieści grozy o tytule „Angel Down”.

 

Sprawdź: Autorzy z Nagrodą Pulitzera 2026. Które książki zostały docenione?

Komentarze

Brak komentarzy...

Dodaj nowy komentarz
Tekst musi mieć więcej niż 50 i mniej niż 20000 znaków.

Dodaj komentarz

Zaloguj się na swoje konto, aby mieć możliwość komentowania. Przejdź do strony logowania.