Wybawiciel. Harry Hole. Tom 6

"Wybawiciel" to szósta książka Jo Nesbo, który zawładnął naszą wyobraźnią śledztwami z udziałem Harry'ego Hole'a. Powieść zaczynamy od gwałtu na czternastoletniej dziewczynie, który ma miejsce na obozie letnim Armii Zbawienia w Norwegii. Choć wiemy, że doszło do gwałtu, nie dostajemy wskazówek, kto dopuścił się tego czynu. W drugim osobnym wydarzeniu poznajemy losy młodego chorwackiego chłopca, który został wplątany w historię Chorwacji i jej polityczne okrucieństwa, znanego przez innych jako mały wybawiciel.
Opis akcji: Oslo, podczas koncertu bożonarodzeniowego rozlegają się strzały, wolontariusz przebrany za żołnierza Armii Zbawienia zostaje zastrzelony przez człowieka z tłumu. Mniej niż godzinę później inspektor Harry Hole jest na miejscu zbrodni i nie ma prawie żadnych poszlak w polowaniu na bezimiennego zabójcę. Morderca z powodu odwołanych lotów szuka miejsca na nocleg i nie wychyla się, ale w miarę upływu mroźnej nocy odkrywa, że popełnił fatalny błąd, strzelając do niewłaściwego człowieka. Ponieważ jego zlecenie wciąż czeka na realizację, wykorzystuje czas spędzony w Oslo do maksimum i postanawia dokończyć swoją pracę. Schronił się na jakiś czas w Armii Zbawienia, próbując ukryć się za szemraną stroną, gdzie handlarze narkotyków i ćpuny sprzedają swoje ubrania, nawet jeśli może to oznaczać życie lub śmierć w mroźnym mieście. W miarę rozwoju wydarzeń Harry nagle odkrywa, że szuka dwóch rodzajów psychopatów - zabójcy i gwałciciela; na zimowych ulicach Oslo sytuacja staje się coraz bardziej rozpaczliwa dla wszystkich.

Fantastyczna lektura! Wszystkie oznaki zła w jednej książce, kłamstwa, oszustwa, zemsta, fragmenty biblijne, manipulacja, przekupstwo, korupcja, przemoc i masa zwrotów akcji! Jo Nesbo wykonał w tej książce fantastyczną robotę. Przedstawił nam postacie w sposób niezwykle przekonujący. Ich myśli i uczucia wydają się bardzo realne. Dodatkowo nakreślił nam tematy takie jak polityka, dobre i złe strony swojego miasta, poziom korupcji w Oslo. Jeśli nie byłeś w Oslo, tak jak ja, daje nam wyraźne obrazy, poczucie miejsca, do którego nasze umysły mogą dążyć. Nesbo jest niezwykle opisowy w swoim sposobie pisania, a to pomaga czytelnikom używać własnej wyobraźni, aby zatracić się w całej tej mrocznej i zakręconej fabule.

Harry Hole pozostaje fascynującą postacią do poznawania; romantyk z bardzo cyniczną stroną, zdaje sobie również sprawę, że musi stawić czoła i kwestionować własne słabości. Po przeczytaniu poprzednich książek dowiadujemy się, że piętą achillesową Harry'ego jest alkohol. Jego praca wymaga od niego życia pomiędzy dobrem a złem w codziennym życiu, ale czy stanie do walki między dobrem a złem w swoim własnym umyśle? Inne miłe akcenty postaci Harry'ego to słabość do kobiet, miłość do muzyki i filmu oraz bezpośredniość.

Wszystkie książki z serii, które czytałem do tej pory mają fascynujące historie do czytania, akcja stale porusza się do przodu przy dużym poziomie napięcia i tempa.
"Zbawiciel" może i ma 460 stron, ale bawi przez cały czas i jest pełen zwrotów akcji. Angażuje umysł do samego końca. Książka z sukcesem dołączyła do mojej kolekcji.

„Wybawiciel” to była moja pierwsza książka Nesbo, którą przeczytałam w autobusie w drodze na pierwszy dzień szkoły i prawie przegapiłam swój przystanek. Serio, nie żartuję. Bo jak zaczęłam, to nie mogłam się oderwać, mimo że początek wcale nie jest taki wybuchowy. Na starcie mamy dziwną scenę podczas koncertu Armii Zbawienia, potem strzał, trup i niby wiadomo, kto strzela, ale wcale nie wiadomo, dlaczego i komu tak naprawdę na tym zależało. I od tego momentu Nesbo zaczyna swoje ulubione zabawy w kotka i myszkę.

Harry Hole tutaj jest w formie, chociaż oczywiście znowu balansuje między genialnym śledczym a człowiekiem, który ledwo trzyma się życia. On zawsze gdzieś po drodze potrafi się pogubić, a mimo to wszystko układa w logiczną całość. I właśnie za to go lubię. Nie jest superbohaterem, jest wkurzającym typem, który często idzie pod prąd, a jednak ma tę iskrę, że chcesz mu kibicować.

Najbardziej mnie w „Wybawicielu” wciągnęło to, że morderca jest obecny praktycznie od samego początku. Nie musimy czekać na to, żeby odkryć, że „o, to ten koleś”. My wiemy, kto nacisnął spust. I to jest świetne, bo napięcie buduje się inaczej – nie „kto zabił”, tylko „czy uda mu się uciec i dlaczego w ogóle to zrobił”. Miałam wrażenie, że Nesbo się bawi z czytelnikiem, bo zamiast klasycznej zagadki mamy tutaj wyścig: Harry kontra płatny zabójca.

No i styl Nesbo, nie ma zmiłuj, jest brutalnie, jest zimno, Oslo w zimie to prawie osobny bohater tej książki. Śnieg, ciemność, i to uczucie, że nie ma dokąd uciec. Czytałam to i serio czułam chłód w palcach. A jednocześnie wszystko jest napisane tak, że nawet wątek Armii Zbawienia, który mógłby być dziwny i sztuczny, ma sens i robi klimat.

Muszę przyznać, że to nie jest najłatwiejsza część dla kogoś, kto zaczyna przygodę z Harrym. Nie dlatego, że fabuła jest słaba, tylko dlatego, że trochę trzeba się przyzwyczaić do tego, jak Nesbo konstruuje swoje opowieści. Gdyby ktoś pytał, czy można zacząć od „Wybawiciela” - można, ale lepiej znać wcześniejsze tomy, żeby lepiej zrozumieć, dlaczego Harry jest taki, a nie inny.

Podobało mi się też to, że końcówka nie jest taka, jakiej się spodziewałam. Ja już byłam pewna, że wiem, jak to się skończy, a tu Nesbo zrobił swój numer i wywrócił stolik. Typowe, ale za każdym razem daje satysfakcję.

Podsumowując: dla mnie „Wybawiciel” to jedna z tych książek, które najlepiej pokazują, jak Nesbo potrafi inaczej rozgrywać kryminał. Nie chodzi tylko o to, żeby zgadnąć, kto zabił, tylko o to, żeby się wciągnąć w całą grę, w emocje, w tempo. Jeśli ktoś lubi Harry’ego - to pozycja obowiązkowa. A jeśli ktoś jeszcze go nie zna, to i tak dostanie świetny, mroczny thriller, od którego ciężko się oderwać.

„Wybawiciel” to chyba pierwszy tom Nesbo od dłuższego czasu, przy którym miałem wrażenie, że autor naprawdę złapał właściwy rytm. Wcześniejsze części serii o Harrym Hole bywały różne, jedne lepsze, inne bardziej nierówne, ale tutaj dostałem dokładnie to, czego szukam w kryminale: napięcie od pierwszej strony, bohatera, którego nie da się w prosty sposób zaszufladkować, i historię, która nie chce wyjść z głowy nawet wtedy, kiedy odkładasz książkę.

Harry w tej odsłonie jest inny. Nadal to ten sam outsider, policyjny anarchista, facet, który wiecznie chodzi pod prąd, ale w „Wybawicielu” wyczuwa się w nim nową energię. Może nie tyle naprawił swoje życie, bo Hole to człowiek zbyt mocno uwikłany w swoje własne demony, ale jakby złapał dodatkową siłę. I właśnie to sprawiło, że czytałem o nim z dużo większą sympatią niż wcześniej.

Sam pomysł na fabułę, płatny zabójca z Bałkanów, który trafia do Oslo, żeby wykonać zlecenie, brzmi może jak gotowy scenariusz filmu akcji, ale u Nesbo to coś więcej. Tu nie chodzi tylko o to, kto kogo zastrzeli, ale o całą atmosferę, o to poczucie, że w mieście pogrążonym w śniegu rozgrywa się dramat, w którym każdy ruch ma konsekwencje. Autor świetnie pokazał też tło społeczne, wciągając do fabuły Armię Zbawienia - organizację, która na pozór daje ludziom nadzieję, a tak naprawdę kryje wiele sekretów.

Tempo akcji było dokładnie takie, jakie lubię: nieprzesadnie szybkie, ale zbudowane tak, że nie mogłem się oderwać. Momentami aż łapałem się na tym, że zamiast iść spać, brnąłem dalej, żeby tylko dowiedzieć się, co zrobi morderca i jak zareaguje Harry. Było kilka scen, które mnie naprawdę poruszyły. Jedna z nich, nie zdradzę szczegółów, dosłownie mnie przygniotła, bo nagle uświadomiłem sobie, że Nesbo potrafi uderzyć nie tylko w sensacyjną nutę, ale też w emocje.

No i zakończenie. Przyznam, że spodziewałem się twistu, ale nie takiego. Byłem naprawdę zaskoczony, a jednocześnie miałem poczucie, że historia została domknięta dokładnie w taki sposób, jaki pasował do całości. Harry dużo zyskał w moich oczach. Z bohatera, którego czasami miałem ochotę potrząsnąć i zostawić samemu sobie, stał się kimś, komu naprawdę kibicowałem.

Podsumowując: „Wybawiciel” to świetny tom serii, moim zdaniem jeden z najlepszych. Jeśli ktoś zna tylko pierwsze książki o Harrym i trochę się zniechęcił, to naprawdę warto dać szansę tej części. A jeśli ktoś dopiero zaczyna przygodę z Nesbo, to „Wybawiciel” pokazuje go w absolutnej formie. Ja jestem zachwycony i od razu mam ochotę sięgnąć po kolejne tomy, bo mam wrażenie, że jeśli autor utrzyma ten poziom, to czeka mnie jeszcze wiele nieprzespanych nocy z książką w ręku.

Tajemnicze historie zawsze opierają się na pewnym poziomie manipulacji ze strony autora. Jest to nieuniknione. Wirtualna armia podejrzanych o morderstwo w tajemniczy sposób pojawia się w tle, jeden po drugim. Zaufane osoby ujawniają ukryte motywy. Autor celowo ukrywa jakiś istotny element, po prostu ucinając scenę, zanim czytelnik zdąży się zorientować, co się dzieje. W dobrze skonstruowanej tajemnicy, jawna manipulacja tego rodzaju jest ograniczona do dyskretnego minimum, tak aby czytelnik nie czuł się podle wykorzystany. Jo Nesbo, którego uważam za jednego z najlepszych żyjących pisarzy kryminalnych, zazwyczaj potrafi popchnąć swoje historie do przodu bez wywoływania poczucia, że jestem oszukiwany. Nie udało mu się to w "Wybawicielu", szóstej z jego powieści, których bohaterem jest inspektor Harry Hole z policji w Oslo.

Pomimo wszystkich wczesnych oznak niepokojącej i wiarygodnej opowieści o Harrym Hole, "Wybawiciel" stopniowo ujawnia niezręczną zależność od wszystkich tradycyjnych narzędzi manipulacji stosowanych przez tak wielu przodków Nesbo - i zbyt wielu jego współczesnych. Fabuła staje się wręcz nieporęczna, pozornie niepowiązane ze sobą zagadki morderstw krzyżują się w podejrzany sposób, a zbyt wiele postaci okazuje się dramatycznie odmiennych od tego, jak je początkowo przedstawiano. Co gorsza, motyw przewodni tytułu książki ujawnia się już na pierwszych stronach i jest powtarzany przez całą powieść w ciężki sposób.

Jednak, mimo wszystko, dzięki umiejętności budowania napięcia przez Nesbo i mojemu trwałemu zainteresowaniu głęboko złożoną postacią Harry'ego Hole, Odkupiciel utrzymał moje zainteresowanie do końca.