Jaremianka. Biografia

Maria Jarema, często przywoływana jako Jaremianka, to postać, która na stałe wpisała się w krajobraz artystyczny XX wieku. Była wybitną przedstawicielką awangardy, a także energiczną emancypantką i aktywistką, z imponującym zapałem do pracy. Jej obecność była nieodłącznym elementem życia kulturalnego i towarzyskiego zarówno przedwojennego, jak i powojennego okresu. Jako osoba umiejętnie zawiązywała trwalsze relacje, również z fascynującymi mężczyznami wokół siebie.

Na scenie artystycznej Jarema wyróżniała się jako malarka, rzeźbiarka, graficzka, a także projektantka kostiumów teatralnych i pomników. Pochodząc z Kresów, przybyła do Krakowa, aby na nowo definiować sztukę. Szkolona przez Xawerego Dunikowskiego, miała kluczowy udział w tworzeniu Grupy Krakowskiej i teatru Cricot, a jej talent przyciągał uwagę takich osobistości jak Tadeusz Kantor.

Prywatnie była żoną Kornela Filipowicza i matką Aleksandra. Przyjaźniła się z wieloma innymi artystami, jak rodziny Różewiczów, Sternów czy Przybosiów. W ich wspomnieniach Jarema jawiła się jako osoba pełna życia i ruchu, pozostawiająca niezatarty ślad. Nawet w obliczu choroby, zdecydowana była tworzyć, chcąc namalować choć jeden więcej obraz. Jej twórczość wciąż zachwyca, pozostając źródłem inspiracji i prowokacji do refleksji.

W odniesieniach do jej osoby często pada pytanie: "Gdzie jest Maria?" Jej bliscy zgodnie twierdzili, że nie odeszła na zawsze. Kim więc była ta wyjątkowa kobieta? Jak interpretować wydarzenia z 1958 roku i jak odczytywać jej dziedzictwo?

Agnieszka Dauksza, autorka doceniona Nagrodą Newsweeka im. Teresy Torańskiej za najlepszą książkę 2017 roku, w swojej pracy kontynuuje ślad, który pozostawiła Jarema. Dauksza, jako finalista Nagrody Naukowej Polityki, nieustannie wnosi wkład w zrozumienie i interpretację współczesnej i historycznej rzeczywistości artystycznej oraz społecznej.