„Element politycznie wrogi” Sytuacja byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Polsce „ludowej” 1945–1956

Po zakończeniu II wojny światowej żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie stanęli przed dylematem wyboru między powrotem do Polski „ludowej” a pozostaniem na emigracji. Pomimo licznych obaw, część z nich zdecydowała się na repatriację. Nowe władze w kraju, choć na pozór zachęcając do powrotu, postrzegały repatriantów jako „element politycznie wrogi” – uważano ich za wysłanników emigracji politycznej, sympatyków Rządu RP na Uchodźstwie. Monografia skupia się na sytuacji byłych żołnierzy PSZ w powojennej Polsce, omawia politykę rządu wobec wracających, działania propagandowe oraz represje, jakie spotykały wielu z nich ze strony umacniającego się komunistycznego reżimu. Żołnierze ci przyjmowali różne postawy – niektórzy adaptowali się do nowego systemu, kontynuując karierę, także w „ludowym” Wojsku Polskim, inni, obawiając się represji, pozostawali na uboczu, podejmując pracę poniżej swoich kompetencji. Część z nich spotkał los jeszcze gorszy – wieloletnie więzienia, a nawet wyroki śmierci. W monografii wykorzystano dokumenty organów represji, obejmujące akta operacji przeprowadzanych w okresie stalinowskim przeciwko osobom związanym z PSZ oraz materiały dotyczące poszczególnych osób inwigilowanych przez służby bezpieczeństwa.