Zemsta

 Mimo, że nigdy nie przepadałem za tak krótką formą jak opowiadania, to  zbiór opowiadań Jo Nesbø pod tytułem „Zemsta” bardzo pozytywnie mnie zaskoczył. Szczerze, wydaje mi się, że zbyt pochopnie oceniłem ten rodzaj literatury i ta książka przekonała mnie do tego, że może warto spróbować innych krótkich opowieści. No ale cóż - zdaje się, że czy to dystopia, thriller, kryminał, powieść dla dzieci, formy krótkie czy dłuższe - Nesbø poradzi sobie ze wszystkim. Jest po prostu genialny we wszystkim, za co się zabiera i wszystko czego dotknie, zamienia się w złoto. Mimo, że podchodziłem do niego dość nieufnie, pozostawił mnie z ogromnym niedosytem. Pięć opowiadań to zdecydowanie za mało! 

Zbiór „Zemsta” przenosi nas w przyszłość, a historie w nim zawarte to prawdziwe małe futurystyczne thrillery i dystopie, trzymające w napięciu do samego końca. W książce znalazło się pięć zupełnie różnych historii, których jedyną wspólną cechą jest to, że osadzone są gdzieś w bliższej lub dalszej przyszłości.

Z nich wszystkich najbardziej przypadła mi do gustu „Wyspa szczurów” – jest najdłuższym opowiadaniem w tym zbiorze. Tytuł opowieści nawiązuje do wyspy o tej samej nazwie, która sama wydaje się być bohaterką opowiadania. Fabuła obraca się wokół dwóch przyjaciół i współpracowników. W dosadny sposób pokazuje to, co jesteśmy w stanie zrobić, aby chronić własną rodzinę - i pomścić tych członków, których nie udało nam się ochronić.

Pozostałe cztery historie są również są niesamowicie interesujące i trzymające w napięciu. Nesbø ukazuje nam różne obrazy przyszłości i zadaje nam pytania, które ocierają się o tematy filozoficzne: co by się stało, gdyby okazało się, że ludzkość jest bliska odkrycia lekarstwa na nieśmiertelność? Jak daleko może posunąć się człowiek zaślepiony wizją materialnego zysku? Czy jesteśmy gotowi na eksplorację kosmosu w poszukiwaniu "lepszego świata? Kim byśmy byli, gdyby świat dążył do upadkowi w sposób, na który nie mamy wpływu?

Wszystkie opowiadania w tym zbiorze są zwięzłe, trzymające w napięciu i pozostawiają w głowie. Refleksja nad problemami przedstawianymi przez Nesbø otwiera całą masę pytań. Każde z opowiadań pozostawiło we mnie jakąś oryginalną myśl, która była warta rozważenia. Właściwie trudno te opowiadania przeczytać ciągiem, jedno za drugim, ponieważ potrzeba co najmniej kilku chwil po każdym z nich, aby dokładnie rozgryźć, co się właśnie przeczytało. Powiedziałbym, że jest to idealna lektura, którą można rozłożyć w czasie. Mi osobiście przeczytanie tej 400-stronicowej książki zajęło miesiąc - i nie uważam, żeby było to specjalnie długo. Polecam - szczególnie tym, którzy lubią złapać jakąś refleksję w literaturze.

„Zemsta” to kolejny po “Zazdrości” zbiór opowiadać niezrównanego Jo Nesbø - książka na którą czekałam z niecierpliwością i nie zawiodła mnie ani trochę. Co prawda jedne opowiadania uwiodły mnie nieco bardzie niż inne, ale wszystkie są równie ciekawe i nieszablonowe, a ich bohaterowie to prawdziwi ludzie, z krwi i kości, zupełnie tacy jak my wszyscy.

Opowiadania z "Zemsty" mają miejsce gdzieś w przyszłości, dalszej lub bliższej. W mrocznej i przerażającej fikcyjnej scenerii, która jednak nie wydaje się tak bardzo odległa jak mogłoby się wydawać. Postawmy się więc na miejscu książkowych bohaterów i odpowiedzmy sobie na pytanie - co by się stało, gdyby po pandemii na całej planecie zapanował chaos? A gdyby istniała maszyna, która mogłaby wymazać pamięć ludzkiego umysłu, albo gdyby istniała inna, która mogłaby odzyskać wspomnienia nawet z martwego mózgu? Jakie byłyby dylematy moralne, gdyby odkryto lek zapewniający człowiekowi długowieczność? Czy cofnęlibyśmy się w czasie, aby coś naprawić, gdybyśmy mieli taką możliwość? A gdyby istniały równoległe rzeczywistości, to jak daleko moglibyśmy się posunąć?

Moim zdecydowanie ulubionym opowiadaniem jest "Wyspa szczurów". Świat i ludzkość umierają z powodu pandemii wirusów. Miasta są zarządzane przez gangi przestępcze, a nie przez państwo prawa. Chociaż granica między legalną władzą a przestępcami jest bardzo niewyraźna. Tak jak wspomniałam inne opowiadania również były świetne (oprócz tego podobało mi się również “Antidotum” oraz “Cykady”), ale to zrobiło na mnie największe wrażenie i wręcz przytłoczyło ilością napięcia i emocji.

Głównym motywem napędzającym relacje między bohaterami jest tytułowa zemsta. Relacje międzyludzkie to temat, z którym Jo Nesbø zawsze radzi sobie doskonale. W swoim zbiorze opowiadań postanawia zająć się tym, jak ludzie reagują, gdy coś dzieje się nie po ich myśli oraz jak i dlaczego się mszczą. Jak wyglądałaby ich zemsta, gdyby osobą, którą obrali za cel był ktoś bliski, przyjaciel, a jak wówczas gdyby był to zupełnie obcy człowiek. Krótkie ale niesamowicie treściwe opowiadania zmuszają nas do odpowiedzi na pytania jak zachowalibyśmy się na miejscu tych konkretnych ludzi. Będących niby tylko zbiorem słów na papierze, a jednak tak prawdziwych i bliskich. Czy również postąpilibyśmy dokładnie tak jak oni? Warto sięgnąć po tę książkę i samemu odpowiedzieć sobie na to pytanie.