Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce

Książka jest częścią projektu badawczego „II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939-1944/45”, wydana przez Delegaturę IPN w Bydgoszczy jako tom 2. Zajmuje się ona analizą przyczyn, przebiegu, skali i konsekwencji zbrodni pomorskiej z 1939 roku. Ta tragiczna karta historii dotyczy masowej eksterminacji polskiej ludności cywilnej, pacjentów szpitali psychiatrycznych oraz społeczności żydowskiej na Pomorzu, tuż po rozpoczęciu okupacji niemieckiej. Na szczególną uwagę zasługuje pytanie, dlaczego właśnie terror niemiecki w 1939 roku na Pomorzu Gdańskim był tak intensywny: czy to była forma zemsty za straty volksdeutschów, czy może element szerszego planu ludobójczego okupanta? Pomimo różnorodności zbrodni dokonanych przez Niemców na tym terenie, nie wypracowano dotąd jednolitego terminu naukowego, który je wszystkie by obejmował, choć ich charakter był bardzo zbliżony. Dr Tomasz Ceran podkreśla, że zbrodnie te nie mają jedynie znaczenia lokalnego, lecz także ogólnopolskie i globalne w kontekście historii II wojny światowej. Czesław Madajczyk zauważa, że Pomorze było jednym z pierwszych regionów Polski zajętych przez armię niemiecką i w okresie od września do grudnia 1939 roku było szczególnie intensywnie dotknięte falą przemocy, jaką trudno porównać z innymi okupowanymi obszarami.