Zamojszczyzna 1918−1959

Zygmunt Klukowski, choć nie pisarz w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, stworzył niezwykły zapis rzeczywistości, której był świadkiem. Jego słowa stanowią szczery obraz Zamojszczyzny w burzliwych czasach, kiedy II Rzeczpospolita przeżywała swój rozkwit, lecz i wzrastający antysemityzm, a potem koszmar niemieckiej okupacji. Klukowski utrwalił dramatyczne wydarzenia, takie jak pacyfikacja wsi, Holokaust, działania partyzanckie, a także nadejście władzy komunistycznej i niszczenie ruchu oporu. Ta wyjątkowa kronika XX wieku, oprócz opisów lokalnych zdarzeń, odnosi się także do szerszej historii. Książka uzupełniona jest o posłowie dotyczące życia i działalności autora, wzbogacona o 160 archiwalnych fotografii.

Zygmunt Klukowski (1885-1959) to postać o wielu talentach: lekarz, społecznik, znawca historii regionalnej i bibliofil. Od 1919 roku pełnił funkcję dyrektora szpitala w Szczebrzeszynie, a z początkiem II wojny światowej zaangażował się w działalność ruchu oporu jako członek ZWZ-AK i kierownik BIP w Inspektoracie Zamojskim. Jego cztery tomy „Materiałów do dziejów Zamojszczyzny w latach 1939–1944” były kluczowymi dowodami podczas procesów norymberskich przeciwko funkcjonariuszom SS w 1947 roku. Po wojnie Klukowski trzykrotnie stawał przed sądem za działalność w AK, z czego dwukrotnie został skazany. W 1958 roku odznaczono go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 1959 roku otrzymał prestiżowe odznaczenie bibliofilskie – Order Białego Kruka ze Wstęgą Białej Myszy.