Śmierć w Breslau

Kiedy w 1999 roku ukazała się "Śmierć w Breslau" , niewielu przewidywało, że niepozorna powieść wrocławskiego filologa klasycznego stanie się kamieniem milowym polskiej literatury rozrywkowej. Marek Krajewski nie tylko przywrócił rodzimym czytelnikom zapomniany gatunek kryminału retro, ale również zredefiniował sposób myślenia o przestrzeni w powieści sensacyjnej.
Fabuła i mroczna tajemnica.
Akcja powieści toczy się w 1933 roku w przedwojennym Wrocławiu mieście znajdującym się w cieniu rosnącego w siłę narodowego socjalizmu. Radca surowej policji obyczajowej, Eberhard Mock, obejmuje śledztwo w sprawie makabrycznego morderstwa młodej arystokratki, Marii von Malten, oraz jej służącej. Ciała znaleziono w przedziale kolejowym, a na miejscu zbrodni pozostawiono dziwne, skorpionopodobne skorupiaki oraz tajemniczą sentencję w języku hebrajskim.
Śledztwo prowadzi Mocka nie tylko przez eleganckie salony wrocławskiej elity, ale przede wszystkim przez ciemne zaułki, burdele, podejrzane knajpy i gabinety polityków uwikłanych w niebezpieczne gry wywiadowcze.
Analiza bohaterów i tła epoki.
Eberhard Mock: Antybohater doskonały.
Największą siłą powieści jest postać jej głównego bohatera. Mock nie jest krystalicznym stróżem prawa w stylu Sherlocka Holmesa. To postać skrajnie cyniczna, brutalna, zmagająca się z alkoholizmem i słabościami do uciech cielesnych. A jednak mimo swoich licznych wad zachowuje specyficzny, chłodny kodeks moralny i bezkompromisowe dążenie do prawdy. Krajewski stworzył bohatera krwi i kości, którego nie sposób jednoznacznie polubić, ale od którego nie można oderwać uwagi.
Breslau jako żywy organizm.
W powieści to nie człowiek jest jedynym głównym bohaterem jest nim również samo miasto. Krajewski z niemal topograficzną precyzją odtwarza dawny Breslau:
Architekturę ulic i układ linii tramwajowych,
Zapachy przedwojennych restauracji i wilgotnych piwnic,
Gęstą, klaustrofobiczną atmosferę nadciągającego nazizmu.
"Mroczny, duszny i bezwzględny Breslau u Krajewskiego nie jest tylko tłem dla zbrodni, lecz jej współwinowajcą."
Styl i język.
Styl Krajewskiego jest surowy, zwięzły i niezwykle obrazowy. Zauważalne jest wykształcenie filologiczne autora dbałość o detal historyczny i językowy rzuca się w oczy na każdej stronie. Autor doskonale operuje konwencją" noir", łącząc elementy klasycznej powieści detektywistycznej z brutalnym realizmem. Nie unika opisów drastycznych, co przydaje powieści mrocznego, osadzonego w rzeczywistości charakteru.
"Śmierć w Breslau" to powieść wybitna w swoim gatunku. To nie tylko sprawnie napisany kryminał z zaskakującym rozwiązaniem, ale przede wszystkim fascynujący portret miasta na krawędzi historycznego przełomu. Książka zapoczątkowała kultowy cykl i do dziś pozostaje jedną z najlepszych pozycji w dorobku Marka Krajewskiego.