Samotność i przeznaczenie

Zbiór krótkich felietonów i esejów „Samotność” można postrzegać jako debiut literacki Emila Ciorana, choć w formie książkowej wydano je dopiero po jego śmierci. Jego pierwszy rzeczywisty debiut książkowy to „Na szczytach rozpaczy” z 1934 roku, przetłumaczone na język polski i wydane przez Aletheia w latach 2008 i 2020. Teksty zamieszczone w „Samotności” pochodzą głównie z lat 1931-1934, z kilkoma nielicznymi sięgającymi 1943 roku, publikowane początkowo w rumuńskich czasopismach. W tamtym czasie Cioran, będąc studentem filozofii w Bukareszcie (1928-1932), otrzymał stypendium w Berlinie (1933-1934), pracował jako nauczyciel w liceum w Brasovie (1936-1937), a w końcu osiedlił się w Paryżu, gdzie spędził resztę życia. Chronologiczny układ tekstów pozwala śledzić rozwój jego myśli i pisarskiej ewolucji w tych wczesnych latach. Powtarzającymi się tematami są irracjonalność życia, związek między cierpieniem, szczęściem a przeznaczeniem oraz problematyka Rumunii, która jako ojczyzna, jak i fatum, towarzyszyła mu do końca życia na emigracji. Cioran eksploruje filozofię, literaturę, muzykę, sztukę, niejednokrotnie traktując te zagadnienia z młodzieńczą odwagą, a nawet z uchyloną brawurą, chwaląc ekstazę i głębie, gdzie życie styka się ze śmiercią. W niemieckim okresie twórczości zdarzało mu się zafascynować kultem siły, jako częścią jego młodzieńczego oczarowania życiem, które z czasem przerodziło się w przeczucie rozczarowania dojrzałych lat. Istotną tezą tej pracy jest antyczna myśl, że umieranie zaczyna się już w momencie narodzin.