Rycerz kielichów

Twórczość Jacka Piekary jest z pewnością znana każdej osobie, która w jakimś stopniu zainteresowana jest polską fantastyką. Tworzący na przestrzeni wielu lat autor “cyklu inkwizytorskiego” zasługuje współcześnie nawet na miano klasyka. Jego powieści wzbudzają wiele emocji, a sam autor sławny jest ze swojej buńczuczności i częstego “wsadzania kija w mrowisko”. To zdecydowanie pisarz, którego warto mieć na oku i wobec którego dzieł, nigdy nie jest się obojętnym.

“Rycerz Kielichów” nie należy co prawda do “cyklu inkwizytorskiego”, ale nosi znamiona stylu, jaki Piekara na kartach tej serii sobie wypracował. Mamy więc do czynienia z fantastyką pełną gębą - epicką, pełną magii i klimatu średniowiecza. Widząc okładkę (która notabene jest pięknie opracowana i być może jest najładniejszą okładką wśród książek Piekary), wiedziałem już czego się spodziewać, ale autor i tak zdołał mnie zaskoczyć.

Pisarz zdecydował się bowiem na zabieg niecodzienny w książkach - zestawił ze sobą świat rzeczywisty ze światem fantastycznym. Gdzie ta niecodzienność? - można byłoby zapytać. Wszak literatura fantastyczna zna takie zabiegi od dawna. Dosyć wspomnieć o “Harrym Potterze” Rowling, gdzie rzeczywisty świat Wielkiej Brytanii non-stop krzyżował się z magicznym światem czarodziejów i Hogwartu. To, co jednak oryginalne w dziele Jacka Piekary to ustanowienie świata fantastycznego… w sferze marzeń sennych. Otóż, główny bohater przenosi się do fantastycznej krainy będącej mariażem średniowiecza z magiczną sferą z istotami takimi jak smoki, za pomocą zapadania w sen właśnie. Przeciętniak, pracownik komputerowy w swoich snach staje się herosem o ponadprzeciętnej sławie i umiejętnościach - lordem Lanne Lloch l'Annah. Kiedy tylko się z tego snu wybudzi, wraca do swojej “właściwej tożsamości”, a lord przestaje istnieć.

Obserwujemy więc jego przygody dwutorowo. Z początku bardzo oddzielone od siebie światy, zaczynają się przenikać, co powoduje coraz więcej problemów. Podobało mi się jak autor świetnie zarysował różnice między tymi dwoma światami - opowiadając o szarej rzeczywistości, rzeczywiście można się poczuć jak w przygnębiających realiach wczesnych lat 2000. Zaś przenosząc się do fantastycznej krainy, świat odżywa, nabiera barw, jest energiczny i ciekawy. Świetnie udało się oddanie też surowości - humor jest rubaszny, brutalność jest na porządku dziennym, brak też trawiącej współczesność politycznej poprawności. “Rycerz Kielichów” to bardzo udana wyprawa do innego świata - w którym wbrew pozorom wszystko jest inne, prostsze i znacznie bardziej normalne, niż w tym zeżartym przez współczesność świecie. Lubię Piekarę właśnie za to - że udaje mu się sprawić, że zapomnę o otaczającej mnie rzeczywistości.

Jacek Piekara od dawna znajdował się na mojej liście do “sprawdzenia”. Moje relacje z polską fantastyką są bardzo trudne. Zazwyczaj na takich książkach bardzo się zawodzę - prędzej jestem w stanie wymienić autorów, za którymi nie przepadam (Ziemiański, Komuda, Pilipiuk), niż takich których cenię (nasuwa mi się tutaj tylko jedno nazwisko - Sapkowski). Długo więc zwlekałam nad tym, żeby dać szansę temu autorowi.

Na próżno było czekać! “Rycerz Kielichów”, pierwsza książka Piekary, po którą zdecydowałam się sięgnąć, to pyszne polskie fantasy, świetnie zanurzone w naszych narodowych mitach.

Powieść traktuję oczywiście z lekkim przymrużeniem oka, tak jak pewnie autor zamierzał. Mamy więc tutaj wyświechtany i dzisiaj już mocno banalny koncept na istnienie dwóch światów równoległych, które oddziela cienka granica ludzkiego snu. Główny bohater, w realnym świecie jest zwykłym przeciętniakiem - mieszkańcem wielkiego miasta, pracownikiem firmy zajmującej się branżą komputerową. Po zapadnięciu w sen zmienia się zaś w człowieka o imieniu Lanne Lloch l'Annah - lorda, który cieszy się ogromną sławą i powodzeniem w fantastycznej krainie. Jest sławnym bardem, jeźdźcem smoka, obrońcą uciśnionych, i niezrównanym kochankiem - wszystkim tym, o czym marzy przeciętny człowiek w swoich snach. Wraz z biegiem czasu, okaże się, że fantastyczny świat nie jest wcale taką cudowną krainą - zwłaszcza, że zaczynają pojawiać się kłopoty, a świat rzeczywisty zaczyna mieszać się z realnym.

Mamy więc klasyczne fantastyczne motywy - powieść jest pełna magii, brutalności, klimatu średniowieczna, cierpkiego, ironicznego, samczego humoru. Jacek Piekara realizuje coś, co można byłoby nazwać pastiszem powieści fantastycznej - w szczególności jeśli rozważyć zderzenie świata fantastycznego z realnym. Nic dziwnego, że główny bohater (którego imienia nawet nie pamiętam) tak bardzo chce uciec do innego świata i staje się w nim kimś “wyjątkowym” - to taki żart literacki mający nieco drzeć łacha z tzw. “przegrywów”, którzy tworzą drugą osobowość, byle tylko uciec od swoich realnych problemów. Dlatego też świat realnym jest w “Rycerzu Kielichów” potraktowany marginalnie - jest nieciekawy. Dlatego też antidotum na nieciekawość realnego świata jest fikcja - takim antidotum może być też książka Piekary, którą oczywiście serdecznie polecam.