Młot na czarownice

Druga książka z serii o inkwizytorze Mordimerze - “Młot na czarownice” jest skonstruowana na tej samej zasadzie co poprzednia - “Sługa Boży”. Zbiór zawiera pięć nowel, każda z nich stanowi osobną fabułę i w każdej akcja ma bardzo podobny schemat. Bohater albo otrzymuje zlecenie, by udać się w jakieś miejsce i zająć się dziwnym zjawiskiem, albo przypadkowo wplątuje się w konfrontację ze złem. A właściwie konfrontuje się z tym, co w swojej prywatnej opinii uważa za zło, bo odróżnienie zła od dobra w tym świecie alternatywnego europejskiego średniowiecza jest niezwykle trudne.

W niemal każdym opowiadaniu Mordimer znajduje się w sytuacji, w której musi wybrać mniejsze zło i rozwiązuje problem w sposób, o którym wielu by nie pomyślało. Co nie dziwi, bo ów inkwizytor jest człowiekiem wierzącym, a jego moralność i zasady stoją w całkowitej sprzeczności ze sposobem postrzegania świata przez współczesnego człowieka.

To jeden z największych atutów polskiego pisarza w tym cyklu. Jackowi Piekarze udało się sportretować bohatera skonfliktowanego, ale którego wnętrze jest całkowicie zgodne z otaczającą go brutalną rzeczywistością. Jednocześnie Mordimer Madderdin różni się od wielu swoich pobratymców: wierzy w swoje przeznaczenie i dlatego jest gotów zrobić absolutnie wszystko. Co więcej, jego wiara jest podbudowana wsparciem Anioła Pańskiego - i to wcale nie jest metafora.

W sumie Mordimer Madderdin, podobnie jak w pierwszym zbiorze, przemierza miasta i wsie, likwidując herezje i rozprawiając się z bezbożnikami. W “Młocie na czarownice” pojawiło się jednak kilka nowości.

Po pierwsze, dowiadujemy się nieco więcej o świecie, choć nadal jest mnóstwo luk, które należałoby wypełnić, żeby lepiej orientować się w przedstawionym świecie. Informacje podane są w sposób bardzo skąpy i fragmentaryczny, autor rozrzuca ich fragmenty po całym tekście. Okazuje się na przykład, że nie cała Europa jest pod panowaniem Kościoła - jednak Piekara nie ujawnia nic ponad fakt, że tak jest. A co stało się z innymi odłamami wiary chrześcijańskiej? Tego też się nie dowiemy, a byłaby to interesująca kwestia.

Po drugie, podane są pewne szczegóły dotyczące zejścia Jezusa z krzyża, kiedy to urządził masakrę, zalewając Jerozolimę krwią swoich oprawców. Wspomina o tym kilka opowiadań, a w pewnym momencie dowiadujemy się o tajnej heretyckiej sekcie, która interpretuje tą zemstę w zupełnie inny sposób - ten punkt jest chyba bardzo ważny dla zrozumienia całej fabuły cyklu.

W końcu raz po raz wspominane są momenty z przeszłego życia Mordimera Madderdine'a. Nie są to pełnoprawne retrospekcje, ale dzięki temu przynajmniej częściowo bohater nabiera nieco człowieczeństwa. Nie jest już całkowicie bezduszną maszyną do zabijania, ale dzięki temu zyskujemy mały wgląd w to, jak i dlaczego Mordimer stał się taki, jaki jest teraz. Choć z pewnością w kolejnych częściach serii dowiemy się znacznie więcej.

Podsumowując, była to całkiem dobra kontynuacja “cyklu inkwizytorskiego”. W “Młocie na czarownice” Jacek Piekara dostarczył zdecydowanie lepsze dzieło - widać, że jest to książka znacznie bardziej doszlifowana, ale jednocześnie nie straciła nic z tego, co czyniło wyjątkowym “Sługę Bożego”. Warto sięgnąć po te książki nie tylko dlatego, że jest to klasyka fantasy - mając niemal 20 lat na karku, dzieła Piekary wcale nie pachną naftaliną.

Kiedy czytałem poprzednią książkę z “cyklu inkwizytorskiego”, nie mogłem uciec od wrażenia, że choć dzieło Jacka Piekary to bardzo dobry i wciągający kawał prozy, to jednak jest w prezentowanych przez niego historiach pewien niewykorzystany potencjał. “Sługa Boży” malował bardzo intrygujący świat mający w sobie bardzo wiele mroku i nawiązań do słowiańskiej kultury i mitologii. Również główny bohater, Mordimer Maderdin, to postać, którą chciałoby się poznać bliżej (choć momentami jest odpychający i chciałoby mu się przyłożyć w pysk). Krótko mówiąc - nie było to idealne wprowadzenie do serii, bo za płytko obrazowało najważniejsze kwestie.

Zabierając się za “Młot na czarownice”, miałem więc nadzieję, że Piekara zdoła pogłębić swój świat i bohatera. Wydawało mi się, że szkic nie wystarczy, by pociągnąć całą serię, ale niestety nieco się zawiodłem - nadal Piekara odsłania niewiele kart na temat swojego bohatera i świata, który zamieszkuje. Nadal wiemy tylko tyle, że jest on inkwizytorem w świecie, w którym Chrystus zamiast przebaczenia dostarczył ludzkości zemstę schodząc z Krzyża i mszcząc się na tych, którzy wyrządzili mu krzywdę. Mija ponad piętnaście stuleci, kiedy rozpoczyna się akcja książki. Ponownie, tak jak w “Słudze Bożym”, dostajemy w “Młocie na czarownice” zbiór kilku opowieści, które łączą się ze sobą postacią Mordimera Maderdina. I ponownie akcja każdego z nich przypomina quest z gry RPG - główny bohater dostaje zadanie do wykonania, następnie pokonuje kolejne przeszkody w drodze do jego realizacji, wykonuje zadanie i dąży do sfinalizowania transakcji za sukcesywne wykonanie zadania. Tym razem tych historii jest pięć - i każda z nich wydała mi się odrobinę lepsza, niż poprzednia książka z serii.

To co wyszło Jackowi Piekarze w tej części, to zdecydowanie dialogi. O ile w poprzedniej części był to miks gimnazjalnych odzywek z patetycznymi przemowami i rozmyślaniami w stylu “wulgarny Paulo Coelho” poszło tym razem w coś dużo ciekawszego. Ostrze ironii jest teraz wyraźniejsze, czuć że Piekara dużo bardziej bawi się słowem i eksperymentuje z gadką swoich bohaterów. Nawet jeśli czasami się to nie udaję, a ja nie kupuję niektórych kwestii, to i tak doceniam, że próbował zrobić coś innego.

Nie wiem dokładnie, czy mam ochotę sięgnąć po kolejną książkę od Jacka Piekary, pomimo tego, że książka mi się całkiem podobała. Męczy mnie to, że są to po prostu luźno powiązane ze sobą opowiadania i nie ma w tym jakiejś ciągłości i pogłębienia świata. Na pewno dam sobie trochę czasu, nim zdecyduje się na kolejne historie o inkwizytorze.