Jak czytać malarstwo polskie. Od XI wieku do 1914 roku

Wybrana kolekcja ponad 150 dzieł malarskich, kluczowych dla rozwoju polskiej sztuki od schyłku XI wieku do początku I wojny światowej, ma za zadanie podkreślić bogactwo treści, znaczenie i formę obrazów tworzonych w Polsce lub dla polskiego odbiorcy. Kolekcja obejmuje nie tylko malarstwo sztalugowe, ale również iluminacje z ksiąg, freski, malowidła ścienne oraz ikony, których kult emocjonalny, szczególnie w przypadku ikony Matki Boskiej Częstochowskiej, często przykrywał artystyczny wymiar dzieła. Czy ten zestaw dzieł pozwala nam rozszyfrować kod kulturowy Polski? Czy w malowidłach tych można odnaleźć unikalną specyfikę treści, formy i wyrazu charakterystyczną dla jednego z najstarszych krajów Europy? Czy również ukazują one obraz świata, gdzie przenikają się różnorodne kultury, gdzie Wschód zetknął się z Zachodem, a mieszanka religii i narodowości wzbogacała tradycję? Zaprezentowany wybór to próba skompletowania „malarstwiego języka” Polski, a jego analiza odzwierciedla różnorakie metody badawcze stosowane w historii sztuki, aby zbliżyć się do tych niezwykłych obiektów. Ostateczna ocena tej próby należy do czytelnika, choć może bardziej do widza, który czyta i interpretuje.