Paweł Hertz - sylwetka autora

Paweł Hertz, polski pisarz, poeta, tłumacz i wydawca, urodził się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej jako syn Michała Hertza i Pauliny Turower. Uczęszczał do Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, jednak zdecydował się porzucić szkołę przed maturą. W latach 1935-1937 podróżował po Austrii i Włoszech, towarzyszył mu między innymi Jarosław Iwaszkiewicz. Pod koniec 1937 roku osiedlił się w Paryżu, gdzie uczęszczał na wykłady w Écoles des Hautes Études Internationales. Tam, wśród homoseksualistów, zyskał przydomek „księżniczki Izraela”. Latem 1939 roku wrócił do Polski. Po wybuchu II wojny światowej trafił do Lwowa, gdzie w styczniu 1940 roku został aresztowany przez Rosjan i osadzony w więzieniu Zamarstynowskim. Skazano go na pobyt w obozie na Syberii, gdzie trafił przez więzienia w Chersoniu i Dniepropietrowsku, i ostatecznie znalazł się w obozie w Iwdielu.

Po amnestii z układu Sikorski-Majski dotarł do polskiej delegatury w Ałma Acie, gdzie w 1942 roku zaczął organizować polskie szkoły w Kirgizji i został przedstawicielem ambasady RP. Po zerwaniu stosunków dyplomatycznych z ZSRR, ponownie aresztowany, został w końcu zwolniony i trafił do Samarkandy, gdzie pracował jako bibliotekarz i bibliograf. Swoje doświadczenia z tego okresu opisał w książce „Sedan”. W 1945 roku wrócił do Polski, początkowo mieszkał w Łodzi, a w 1949 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował pracę twórczą i redakcyjną.

Po wojnie zaangażował się w działalność różnych redakcji, w tym „Kuźnicy”, gdzie działał od 1945 roku, jednocześnie był członkiem PPR i PZPR, z której wystąpił w 1957 roku. W 1964 złożył podpis pod Listem 34, broniąc wolności słowa, a w 1969 dołączył do zarządu Polskiego PEN Clubu. Aktywnie działał w Związku Literatów Polskich i innych organizacjach kulturalnych. Na chrzest zdecydował się w wieku 60 lat, angażując się później w dialog polsko-żydowski. Był członkiem Institut für die Wissenschaften vom Menschen w Wiedniu i zmarł w 1999 roku, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Debiutował w wieku 16 lat, publikując wiersze w „Wiadomościach Literackich”, a następnie w „Skamandrze”. Jego pierwsza książka poetycka „Nocna muzyka” ukazała się w 1935 roku. W okresie powojennym publikował m.in. w „Tygodniku Powszechnym” i „Więzi”. Był blisko związany z czołowymi postaciami polskiej literatury i kultury oraz przyjaciółmi takimi jak Czesław Miłosz i Zygmunt Mycielski. Działał w redakcjach wielu czasopism i inicjatywach wydawniczych. W dorobku tłumacza ma wielki wkład, opracowując dzieła rosyjskiej literatury klasycznej oraz antologie poezji polskiej. Jego prace tłumaczeniowe i edytorskie, w tym przekłady dzieł Dostojewskiego i Puszkina, przyniosły mu licznie nagrody.