Zrozumieć programowanie

Książkę Gynvaela kupiłem trochę z ciekawości, trochę z nadzieją, że wreszcie trafię na coś, co nie traktuje mnie jak totalnego laika ani nie rzuca od razu zestawem niskopoziomowych zagadnień rodem z wykładu na informatyce. I wiecie co? Trafiłem w dziesiątkę. „Zrozumieć programowanie” to chyba pierwsza książka o kodowaniu, którą czytałem z prawdziwą przyjemnością i bez tego uczucia, że ktoś mnie próbuje za wszelką cenę nauczyć wszystkiego na raz. Tu jest inaczej. Autor naprawdę wie, co robi, i ma niesamowity dar tłumaczenia trudnych rzeczy w prosty sposób, bez zbędnego zadęcia.

Od pierwszych stron widać, że Gynvael to praktyk, a nie teoretyk. Tekst jest napisany bardzo przystępnie, ale nie jest infantylny. Autor nie traktuje czytelnika jak dziecka, ale jak partnera, który coś już wie, ale chce wiedzieć więcej. Zresztą to nie jest podręcznik typu „wklej ten kod i zobacz, co się stanie”. To książka, która zmusza do myślenia, do refleksji, do zadawania sobie pytań o to, co się dzieje pod spodem naszego programu. I to jest w niej genialne.

Największy plus? Wyjaśnianie rzeczy, które pozornie wydają się oczywiste. Na przykład różnice w działaniu tych samych konstrukcji w różnych językach. Albo to, jak działają dane binarne, tekstowe, jak czytać pliki, jak analizować pakiety. Dla kogoś, kto pracuje z kodem na co dzień, ale nie ma zaplecza akademickiego albo po prostu nigdy nie miał okazji zgłębić niektórych tematów, to skarb. Sam się zdziwiłem, ile rzeczy robiłem z przyzwyczajenia, nie do końca rozumiejąc mechanizmy.

Świetne są też fragmenty o błędach. O tym, dlaczego coś nie działa, choć powinno. Autor pokazuje typowe pułapki, które czyhają na programistów i robi to w sposób zabawny, bez wywyższania się. Czułem się, jakbym rozmawiał z kolegą z zespołu, który pokazuje mi, gdzie się wykopy zrobiły w moim kodzie. Gynvael nie daje gotowych odpowiedzi, ale pokazuje, jak dochodzić do rozwiązania. To ogromna różnica. Bo w programowaniu nie chodzi tylko o to, żeby coś działało, ale żeby wiedzieć dlaczego działa. I co się stanie, jak coś zmienimy.

Podoba mi się też podejście do niskopoziomowych zagadnień. Autor nie rzuca od razu assemblerem i wskaźnikami, ale krok po kroku oswaja z tematem. Tłumaczy, co się dzieje w tle, kiedy piszemy zwykłą funkcję, co robi kompilator, jak wygląda zarządzanie pamięcią i kiedy to może nas ugryźć. Dzięki temu można naprawdę zrozumieć, jak działa maszyna, z którą się na co dzień pracuje.

Nie ma tu waty. Każdy rozdział jest konkretny, na temat, i zawiera coś, co można od razu przenieść do swojej codziennej pracy. Nie ma lania wody, nie ma sztucznego wydłużania. To nie jest książka, którą się tylko czyta. To książka, z którą się siada i koduje. Myśli się razem z autorem. Zaznacza się fragmenty. Wraca się do nich po czasie. U mnie już wygląda jak kolorowy zeszyt z notatkami.

Komu bym polecił? Na pewno osobom, które już coś kodują, które mają za sobą kilka projektów i czują, że czas wejść poziom wyżej. Ale też tym, którzy uczą się samodzielnie i nie chcą iść drogą „kopiuj i wklej z internetu”. To książka, która rozwija świadomość. Która pozwala zrozumieć, czym różni się kodowanie od programowania. Jeśli ktoś marzy o tym, żeby naprawdę ogarnąć, co się dzieje w jego aplikacjach, to znajdzie tu wszystko, czego potrzebuje.

Podsumowując - dawno nie miałem w rękach książki tak dobrze napisanej pod kątem merytorycznym i jednocześnie tak przyjaznej dla czytelnika. „Zrozumieć programowanie” nie jest tylko tytułem. To cel, który dzięki tej książce staje się osiągalny. Po jej przeczytaniu naprawdę zacząłem rozumieć. Nie wszystko oczywiście, bo to dopiero początek. Ale Gynvael zrobił coś, czego nie udało się żadnemu innemu autorowi książek technicznych - sprawił, że chcę dalej drążyć temat. I to, moim zdaniem, największy sukces tej pozycji.