Yaka

Pepetela, uczestnik walk o niepodległość Angoli i wykładowca socjologii, przedstawia w swojej powieści fascynującą sagę, która z rozmachem ukazuje rozwój Angoli. Rozpoczyna się od czasów, gdy kraj ten był w XIX wieku kolonią karną, i prowadzi nas przez okres niewolnictwa, afrykańskie powstania oraz wywłaszczenie ziem rdzennych mieszkańców. Historia koncentruje się na losach rodziny Semedo, którzy zostają uwikłani w dzieje Angoli w wyniku przesiedlenia ojca głównego bohatera, skazanego za morderstwo, z Portugalii. Z każdym nowym pokoleniem ich więzi z Angolą stają się coraz mocniejsze. Nad ich losami, wojną i tworzeniem się nowego państwa czuwa Yaka, mityczna figura jednego z plemion, której tajemnicę Alexandre Semedo stara się rozwikłać.Nagrodzona w 1986 roku Angolską Narodową Nagrodą Literacką powieść wyróżnia się polifoniczną narracją, która w mistrzowski sposób odsłania mechanizmy kształtowania się narodów, wskazując, wokół jakich elementów tożsamości i realiów społecznych one się jednoczą. Pepetela dzięki rodzinnej sadze przeprowadza pogłębioną analizę społeczeństwa kolonialnego, reinterpretując jednak historię Angoli. Daje głos tym, którzy zostali pominięci przez oficjalną portugalską historiografię.Według Donizetha Aparecido dos Santosa w "Organon" powieść "Yaka" stanowi wyjątkowe ćwiczenie etnohistoryczne, przekazując i reinterpretując wspomnienia oraz mity, co pozwala społeczności lepiej wyobrazić sobie swoją przeszłość i wzmacniać swoją tożsamość. Alexandra Santos w "Oxford Research Encyclopedia of African History" podkreśla, że to doskonałe studium mentalności kolonistów oraz ich dążenia do zrozumienia i odnalezienia się w nowym świecie. Eugene M. Baer z "Humanities and Social Sciences" chwali książkę jako doskonale napisaną i niezwykle wnikliwą.