Władimir Putin. Wywiad, którego nie było

Kilka razy wracałem pamięcią do wydarzeń z 2014 roku. Nie pamiętam szczególnego poruszenia związanego z agresją wojsk rosyjskich na wschodzie Ukrainy. Być może wynikało to z faktu, że na arenie międzynarodowej owe działania przedstawiano jako konflikt wewnętrzny w strukturach ładu post-sowieckiego, co czyniło zbrojne działania odległymi, mającymi miejsce gdzieś daleko od życia codziennego w Polsce, należącej już wtedy do świata szeroko rozumianego Zachodu. Inwazja wojsk rosyjskich 24 lutego 2022 zmieniła jednak świat, w którym żyjemy, a Polska wydaje się jednym z najbardziej zaangażowanych krajów w wojnie na Ukrainie. Czy w 2014 roku Władimir Putin zrobił pierwszy krok w kierunku zuchwałej zmiany ładu i porządku międzynarodowego? Czy aneksja Krymu była cynicznym i pragmatycznym działaniem realizowanym przez Prezydenta Federacji Rosyjskiej od czasu objęcia władzy na Kremlu? Dlaczego Ukraina jest tak ważna dla Władimira Putina, że ten był gotowy wystąpić przeciwko całemu światu, aby podporządkować Kijów wpływom Moskwy? W poszukiwaniu odpowiedzi na pytania o kierunek polityki Prezydenta Federacji Rosyjskiej sięgnąłem po książkę polskiej dziennikarki, Arlety Bojko, pod tytułem „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było”. Książka wydana nakładem wydawnictwa Naukowego PWN stanowi źródło rzetelnej wiedzy o nastrojach, jakie panowały na Ukrainie po pierwszej agresji wojsk rosyjskich w 2014 roku.

Największą zaletą książki „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było” stanowią rozmowy Arlety Bojko z Ukraińcami i Rosjanami po inwazji wojsk rosyjskich na Ukrainę. Polska dziennikarka pozostaje otwarta na argumenty obu stron konfliktu, poszukując w rozmowach z napotkanymi ludźmi odpowiedzi na pytania związane m.in. z kształtowaniem ukraińskiej tożsamości po rosyjskiej agresji. Jak wyjaśnia autorka książki „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było”, Ukrainę i Rosję w przeszłości łączyła wspólna historia, tradycja oraz język. Arleta Bojko wyraża przekonanie, że do 2014 granica pomiędzy Rosjaninem i Ukraińcem była rzeczą płynną, często umowną, niemającą znaczenia na co dzień. Atak Moskwy na Kijów stanowił zatem szok dla mieszkańców Ukrainy, i wielu z nich stanęło z dnia na dzień przed koniecznością odpowiedzi na pytanie, kim są i kogo zamierzają poprzeć w trwającym konflikcie. Arleta Bojko zauważa, że władze na Kremlu prowadziły w 2014 roku skuteczną kampanię w zakresie „obrzydzania” Ukrainy światu Zachodniemu. Władimir Putin już wtedy argumentował działania wojsk rosyjskich potrzebą „ochrony” ludności rosyjskojęzycznej, podatnej na wymyślane szykany ze strony administracji w Kijowie. Efektem konfliktu na szczytach władzy w regionie Europy Środkowo-Wschodniej była konfrontacja zbrojna, w wyniku której życie milionów mieszkańców regionu Doniecka i Ługańszczyzny zmieniło się z dnia na dzień.

Arleta Bojko w książce „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było” rozmawia m.in. z ukraińską nauczycielką, która przedstawia świadectwo związane z życiem podczas rosyjskiej okupacji na wschodzie Ukrainy. Wspomniana wyżej kobieta opisuje, jak zmuszona została do opuszczenia swojego rodzinnego domu, ponieważ ten był pod ciągłym ostrzałem prowadzonym ze strony separatystów prorosyjskich. Rzuca się w oczy, że nauczycielka mniej mówi o sobie i własnych przeżyciach, a w większym stopniu skupia się na losie swoich uczniów. Rozmowa autorki książki „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było” z nauczycielką obrazuje, z jakim dramatem mierzy się Ukraina od czasów zbrojnej agresji wojsk rosyjskich. Od 2014 roku, jak zauważa polska dziennikarka, działania zbrojne na Ukrainie prowadzone były z różną intensywnością, jednak często uderzały w najsłabszych. Dzieci pozbawione beztroskiego dzieciństwa, możliwości zabawy i nauki, miały stanowić o przyszłości narodu ukraińskiego.

Jeśli szukacie książki, której treść ułatwia zrozumienie procesów związanych z obecnie trwającym konfliktem w Ukrainie, to publikacja Arlety Bojko okazać się trafionym zakupem. Polska dziennikarka bez ceregieli odkrywa przed czytelnikami książki „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było” skomplikowaną i w gruncie rzeczy trudną do rozstrzygnięcia sytuację we wschodnich obwodach Ukrainy w przededniu i po wybuchu wojny w Ukrainie w 2014 roku. Jedni rozmówcy Arlety Bojko wskazują na słuszność działań podejmowanych przez władze na Kremlu, inni z kolei wskazują wspomniane wydarzenia jako początek narodzin tożsamości narodu ukraińskiego. Jak na dłoni widać, że rosyjska agresja miała okazać się dramatem w II aktach. Pierwszy z nich rozpoczął się w 2014 roku, kolejny miał miejsce 8 lat później. Książka „Władimir Putin. Wywiad, którego nie było” opowiada o czasie, jaki miał miejsce między oboma wojnami, które zmieniły krajobraz społeczno-polityczny współczesnej Ukrainy.

Wśród wielu książek poświęconych konfliktowi pomiędzy Ukrainą i Rosją, publikacja Arlety Bojke pod tytułem "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" wydaje się mieć szczególne znaczenie. Polska dziennikarka rozmawia z ludźmi, którzy znaleźli się w centrum działań wojennych prowadzonych przez wojska rosyjskie i ukraińskie w 2014 roku. Autorka książki szczegółowo opisuje tło konfliktu i analizuje, dlaczego Ukraina ma tak ogromne znaczenie dla kremlowskich elit. Rozważania historyczno-polityczne wokół inwazji Rosji na Ukrainę w 2014 roku często pojawiają się w rozmowach prowadzonych przez polską dziennikarkę z mieszkańcami obszarów objętych działaniami wojennymi. Tym samym z książki "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" wyłania się zupełnie odmienny obraz od tego, w jaki sposób zachodnie i rosyjskie media przedstawiały wojnę o wschod Ukrainy i aneksję Półwyspu Krymskiego oraz moc decyzji podjętej przez Władimira Putina z dnia 2 marca 2014 roku.

Arleta Bojke w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" opisuje kulisy wybuchu wojny w Ukrainie, analizując działania podejmowane przez władze na Kremlu na kilka miesięcy przed inwazją wojsk rosyjskich na Donbasie i Ługańszczyźnie. Pomiędzy listopadem 2013 a lutym 2014 roku w Kijowie miała miejsce Euromajdan, czyli bunt społeczeństwa ukraińskiego wymierzony w działania Władimira Putina, zmierzające do legitymizacji władzy prezydenta Wiktora Janukowycza w oczach ukraińskich obywateli. Polska dziennikarka w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" wyraża przekonanie, że odrzucenie przez Wiktora Janukowycza umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską w II połowie 2013 roku było inspirowane tajnym porozumieniem z Moskwą. Szczególnie że, jak szczegółowo wyjaśnia Arleta Bojko, wraz z odrzuceniem integracji z Unią Europejską, ówczesny reżim w Kijowie podjął szereg działań mających na celu zbliżenie z Rosją. Pod koniec lutego 2014 roku rosyjscy żołnierze bez emblematów i dystynkcji wojskowych zajęli kluczowe obiekty na Półwyspie Krymskim, m.in. lotniska oraz budynki administracji lokalnej. Zaledwie dwa tygodnie po decyzji Władimira Putina w przedmiocie przylączenia Krymu do obszaru Federacji Rosyjskiej, na nielegalnie anektowanym obszarze zorganizowano referendum. Polska dziennikarka w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" przypomina, że wspomniana aneksja wywołała sprzeciw na arenie międzynarodowej i została uznana tylko przez bliskich sojuszników Kremla. Republikę Krymu i Sewastopol za część Federacji Rosyjskiej uznały oficjalnie (de iure): Afganistan, Kuba, Nikaragua, Korea Północna, Rosja, Syria i Wenezuela. Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka uznał aneksję Krymu de facto.

Szczególną wartość w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" prezentują relacje osób dotkniętych bezpośrednio działaniami wojennymi na wschodzie Ukrainy. Arleta Bojke rozmawia zarówno z Ukraińcami, jak i Rosjanami, co nadaje relacji polskiej dziennikarki obiektywnego charakteru. Zwraca uwagę fakt, że wielu mieszkańców terenów objętych działaniami wojennymi wcześniej nie zadawało sobie pytań o własną tożsamość narodową. Ludzie, z którymi rozmawia autorka książki "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było", żyli wcześniej w złudzeniu, że choć Ukraina i Rosja mają swój własny ustrój polityczny, to w rzeczywistości stanowią narody, które więcej łączy niż dzieli. Wspólna historia, język i tradycja powodowały, że Rosjanie i Ukraińcy żyli od czasów rozpadu Związku Radzieckiego "obok siebie". Taka narracja przedstawiona w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" ułatwia zrozumienie, jak wielkim punktem zwrotnym dla ukraińskiego kształtowania tożsamości narodowej miały działania inspirowane przez władze na Kremlu. Nie był to pierwszy raz, kiedy Rosja ingerowała w wewnętrzne sprawy Ukrainy, jednak Arleta Bojke w książce "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" wyraźnie zaznacza, że to w 2014 roku w obywatelach Ukrainy "coś pękło".

Polecam książkę "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" czytelnikom zainteresowanym genezą procesu "wchłaniania" Ukrainy przez Federację Rosyjską w II dekadzie XXI wieku. Polska dziennikarka wyjechała na Ukrainę w poszukiwaniu prawdy i relacji z "pierwszej ręki". Arleta Bojke krok po kroku opisuje, jakie działania podejmowały władze na Kremlu, aby oszukać ukraińskie społeczeństwo i pozbawić Kijów podmiotowości na arenie międzynarodowej. Wysoki poziom merytoryczny i redakcyjny książki "Władimir Putin. Wywiad, którego nie było" czyni dzieło Arlety Bojke warte polecenia, szczególnie czytelnikom zainteresowanym problematyką genezy wojny pełnoskalowej, rozpoczętej przez wojska rosyjskie 24 lutego 2022 roku.