Ten drugi Piłsudski. Biografia Bronisława Piłsudskiego - zesłańca, podróżnika i etnografa

Józef Piłsudski to postać dobrze znana, ale co wiemy o jego starszym o zaledwie rok bracie, Bronisławie? Obaj bracia nie tylko rywalizowali o względy tych samych kobiet, ale również wplątali się we wspólną intrygę przeciwko carowi Aleksandrowi III. Jednak losy Bronisława poprowadziły go na odległe wyspy Sachalinu i Hokkaido, gdzie poświęcił się badaniu zanikającej kultury Ajnów, rdzennych mieszkańców tych terenów. Bronisław mieszkał wśród Ajnów, uczył ich podstaw czytania, pisania oraz nowoczesnych metod rolniczych, a także przekonał ich do solenia ryb. Tam założył rodzinę, żeniąc się z kobietą z ludu Ajnów, z którą miał dwoje dzieci. W 1991 roku uhonorowano jego trud, stawiając pomnik na Sachalinie.Dlaczego lud Ajnowych nazywał go Królem? Co przyczyniło się do tego, że nawet rosyjski generał, pomimo skazań, zaczynał listy do niego od słów „Łaskawy Panie Bronisławie Osipowiczu”? Bronisław pozostawił po sobie niezwykłe dziedzictwo. Stworzył obszerny słownik języka Ajnów liczący ponad 10 tysięcy słów, wykonał ponad 300 wyjątkowych fotografii i użył fonografu Edisona, aby zachować dźwięki tej ginącej kultury. Po niemal stuleciu firma Sony zdołała przywrócić te unikalne nagrania do życia.Bronisław Piłsudski w niektórych kręgach uznawany jest za postać równie znaczącą jak jego brat Józef, tyle że dla Ajnów. W latach 1906-1914 mieszkał w Zakopanem, gdzie aktywnie badał tamtejszy folklor, znacząco przyczyniając się do rozwoju Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego. Jego pasja i zaangażowanie przyciągały licznych społeczników.Choć życie Bronisława naznaczyło wiele działań na rzecz innych, marzył o wolnej Polsce. Ostatnie miesiące życia spędził w Paryżu, gdzie pracował w Komitecie Narodowym Polskim. Jego śmierć nad brzegiem Sekwany do dziś pozostaje tajemnicą, otoczoną spekulacjami: choroba, zabójstwo, a może samobójcza decyzja? To pytania, na które wciąż nie mamy odpowiedzi.