Stalin a historia

Pod koniec lat dwudziestych i na początku lat trzydziestych Stalin zaczął dostrzegać konieczność rozbudowy narzędzi do mobilizacji i konsolidacji społeczeństwa, które zmagało się z konsekwencjami polityki wielkiego przełomu. Potrzeba nowych sposobów wpływania na społeczeństwo oraz legitymizacji władzy stalinowskiej wymuszała zmianę dotychczasowego spojrzenia na historię. Książka ta analizuje poglądy Stalina na historię, prowadząc do kilku kluczowych wniosków. Dla Stalina historia była czymś w rodzaju teatralnej garderoby, z której mógł wybierać odpowiednie kostiumy do wystawienia różnych spektakli. Niemniej jednak, to podejście nie było tak oczywiste i jednoznaczne, jak mogłoby się wydawać. Instrumentalne traktowanie przeszłości prowadziło do tworzenia się różnych hybryd, zmieniających się znaczeń pojęć i symboli. Często różnorodne aspekty zjawisk i postaci były eksponowane zgodnie z bieżącymi potrzebami. Nie ma dowodów na istnienie skomplikowanych intelektualnie projektów Stalina dotyczących wykorzystania historii i transformacji świadomości historycznej w ZSRR. Obserwowane tendencje w tym zakresie były raczej wynikiem bieżącej koniunktury niż przemyślanych teoretycznie planów. Mimo to, autor książki jest przekonany, że we wszystkich swoich wymiarach historia była istotnym i powszechnie używanym przez Stalina narzędziem w kształtowaniu rzeczywistości.