Sposoby widzenia. Kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi

Katalog towarzyszy najnowszej wystawie stałej w Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie możemy podziwiać sztukę nowoczesną i współczesną autorstwa ponad 200 twórców z kraju i zagranicy. W publikacji odnajdziemy fotografie oraz kuratorskie opisy większości prezentowanych prac, a także historię samej kolekcji i rolę Muzeum Sztuki jako ważnego ośrodka awangardy od lat 30. XX wieku. Wystawa została podzielona na trzynaście tematycznych rozdziałów, w których dzieła z awangardy dialogują ze sztuką współczesną. Tytuły tych sekcji zaczerpnięto bezpośrednio z prac obecnych w kolekcji, co staje się punktem wyjścia do zgłębiania kwestii percepcji, doświadczenia świata i organizacji własnych przeżyć. Rozdziały te odnoszą się do wzajemnych relacji pomiędzy widzeniem, pamięcią, przestrzenią a wiedzą, a także do społeczno-kulturowych aspektów patrzenia. Wystawa stawia istotne pytania: co oznacza być widzianym bądź pozostać niewidocznym? Prezentowani artyści i artystki oferują nam swoje spojrzenie, pokazując różnorodność w tworzeniu i odbiorze obrazów oraz ukazując relacyjną naturę patrzenia, w której decydująca jest rola patrzącego, jego pozycji i technologii, którymi się posługuje. Publikacja w sposób integralny odzwierciedla wystawę, nawiązując do kluczowych prac każdej sekcji. Towarzyszą jej trzy istotne eseje. Pierwszy z nich oferuje wgląd w proces kuratorski, pokazując metodologię pracy oraz dyskusje, które mu towarzyszyły w kontekście historii Muzeum Sztuki. Kolejne teksty Mieke Bal oraz Łukasza Zaremby prezentują alternatywne podejścia do odbioru wystawy, rozbudowując kontekst o szersze zagadnienia związane z kulturą wizualną. Wystawa Sposoby widzenia łączy artystów zainteresowanych potencjałem nowych technologii i krytycznym podejściem do odbiorcy, wykorzystujących różnorodne środki artystyczne: od wczesnych filmów awangardowych po sztukę feministyczną. W nowym dziele Jury Shusta, pt. Nasiona szyszek sosnowych, wykorzystano nagrania wykonane telefonami komórkowymi przez migrantów na granicy polsko-białoruskiej, dokumentując katastrofę humanitarną obecne tam od 2021 roku. Rozwój technicznych narzędzi poszerzył wizualny krajobraz o do tej pory marginalizowane perspektywy, wzbogacając kulturę wizualną nowymi formami wyrazu.