Rozbicie

Rabindranath Tagore (1861-1941) był wybitnym indyjskim poetą, pisarzem i myślicielem, który zdobył uznanie zarówno jako filozof, jak i aktywny działacz społeczny oraz pedagog. W 1913 roku został laureatem literackiej Nagrody Nobla jako pierwszy Azjata. Tagore miał ogromny wpływ na literaturę zarówno indyjską, jak i europejską. Tworzył swoje prace w języku bengalskim, a następnie sam je tłumaczył na angielski, co dodatkowo przyczyniło się do jego międzynarodowej sławy. Do jego najsłynniejszych dzieł należą zbiory poezji takie jak "Gitanjali", którego sukces przyniósł mu Nagrodę Nobla, "Ksanthika" oraz "Sonar Tari". Oprócz poezji pisał także powieści i opowiadania, w tym "Dom i świat", "Pamięć", "Przemijanie" oraz "Rozbicie".

Tytuł "Rozbicie" jest kluczowy dla zrozumienia tematyki dzieła. Ilustruje ono konflikt pomiędzy dwiema kulturami - tradycyjną hinduską i zachodnią, głównie angielską. Tagore mistrzowsko przedstawia rozdźwięk, jaki powstaje na styku tych dwóch odmiennych światów. W tej powieści dodatkowym źródłem napięcia jest konflikt pokoleniowy, w którym wykształcona młodzież, czerpiąca wiedzę z uniwersytetów, odrzuca wartości swoich przodków. Choć moralności tych dwóch grup nie są całkowicie sprzeczne, prowadzą do nieuchronnych starć. Tagore podobnie jak w swoich poglądach pedagogicznych, gdzie często kwestionował zachodnią myśl edukacyjną, ukazuje, jak spotkanie tych dwóch kultur wzbogaca światopogląd młodych Hindusów, jednocześnie inspirując ich do powrotu do wartości źródłowych.

Choć "Rozbicie" opowiada o tematyce hinduskiej, w swej formie przypomina raczej powieść angielską. Jest żywiołowo napisana, realistyczna, z wyrazistymi postaciami i dynamicznie rozwijającą się fabułą, osadzoną na tle barwnej indyjskiej scenerii.