Powrót

Niedawno ukazało się pierwsze od lat 60. XX wieku wydanie "Powrotu" – wczesnej powieści Stanisława Lema, która stanowi zamknięcie autobiograficznej trylogii "Czas nieutracony". W skład tej trylogii wchodzą również "Szpital Przemienienia" oraz "Wśród umarłych". Książka zaczyna się dramatycznym opisem zrujnowanej Warszawy, a bohaterowie, w tym postać znana z poprzednich tomów, lekarz Stefan Trzyniecki, starają się odbudować swoje tożsamości. Szukają sposobu na przedstawienie swoich życiorysów w taki sposób, aby uniknąć problemów w nowej, pełnej nieufności Polsce. Lem stworzył taki świat, aby pokazać trudności ocalonych, którzy próbują zacząć życie od nowa, zdając sobie sprawę z brutalności ludzkiej natury. "Powrót" jest istotnym elementem twórczości Lema nie tylko z powodu jego biograficznych wątków, ale także ze względu na przedstawione zmagania z polityką stalinowską. To ostatnia praca przed "Astronautami", powieścią, która zdobyła uznanie zarówno u cenzury, jak i wśród czytelników. Jak podkreśla prof. Agnieszka Gajewska w posłowiu, powrót do tych wczesnych dzieł pisanych, gdy Lem miał niespełna trzydzieści lat, pokazuje proces kształtowania jego światopoglądu i filozofii.